Lužičkosrpski poetski glas

Benedikt Dirlih (1950) jedan je od najznačajnijih lužičkosrpskih pisca u drugoj polovini prošlog i prvoj deceniji i po ovog veka. Rođen je u selu Mala Vjeska (Malo Seoce), kod saksonskog grada Kamenca, rodnog mesta slavnog Lesinga. Potiče iz katoličke porodice, kao drugo od šestoro dece. Ostaje neraskidivo vezan za sve ono što je iz rodnog doma poneo: srpsko ime, jezik, narodnu tradiciju i kulturu, za etnički duhovni prostor sa dubokim slovenskim korenima, za svoj narod i sve one vekovne drame kroz koje je prolazio i danas prolazi.

Srpska književna zadruga, u „Maloj biblioteci”, objavila je dvojezično, na lužičkosrpskom i srpskom jeziku, knjigu Benedikta Dirliha „Ivanjske noći”, u prepevu Mića Cvijetića. O knjizi su govorili Mićo Cvijetić, Jan Krasni i autor.

Kao mlad, samosvojan pesnički glas, naglašava Cvijetić, Benedikt se javlja krajem šezdesetih buntovnih godina minulog veka. Izrasta iz književne škole najvećeg živog pesnika Kita Lorenca (1938), koji je posebna književna institucija kod Lužičkih Srba. Između ostalog, autor je knjige „Srpska čitanka” (1981), u kojoj je antologijski predstavio celokupno lužičkosrpsko pesništvo i drugu relevantnu književnoistorijsku građu, od njenih začetaka, prve polovine 15. veka. Reč je o velikom poduhvatu, kakav je kod nas uradio Miodrag Pavlović. U ovo kapitalno delo, kao najmlađeg, uključio je Benedikta Dirliha, čime ga je uvrstio u društvo izabranih i već tada najavio njegovu blistavu pesničku budućnost.

Pesnički svet Benedikta Dirliha, dodaje Cvijetić, razuđen je i višeslojan, sa bogatim registrom tema i motiva. On peva o nacionalnom i opšteljudskom, a njegove pesme poseduju neočekivane obrte i „duplo dno” (D. Šolce). Snažne alegorijske i metaforične nijanse kriju se ne samo u naslovima pesama, nego i pesničkih knjiga. Bilo da peva o ugroženosti srpskih sela i nacionalnom opstanku, maternjem jeziku i mrtvim srpskim letačima, lukavim vešticama i opasnim hobotnicama, životu i smrti, maskama i priviđenjima, farbama i bojama, telesnosti i telesnom, svetlu i svetlosnom, preprekama i zidovima, podelama u svetu i trci u naoružavanju...

Benedikt Dirlih piše, kaže, na lužničkosrpskom, jer mu je to maternji jezik, a onda pesme prevodi na nemački, što nije uvek lako. U poslednje vreme, ojačale su kulturne veze sa Srbijom, pre svega sa Beogradom, Novim Sadom i Smederevom. Ali, nažalost, o srpskim piscima, i dalje, malo se zna. Na lužičkosrpski prevođeni su jedino Ivo Andrić i Miodrag Pavlović.