Srbija, rat i plakat

Koncertom američkog diksilend orkestra „Wings of Dixie” i Beogradskog kamernog hora u Parku vojvode Vuka, ispred Muzeja primenjene umetnosti (MPU) otvorene su dve izložbe plakata: „Srbija, rat i plakat 1914–1918” i „Plakati Miltona Glejzera iz kolekcije MPU-a”.

Izložba „Srbija, rat i plakat, priča o tri plakata, tri autora i tri kampanje za pomoć Srbiji” poslednji je deo trilogije o plakatima u Velikom ratu, autora Vladimira Čeha, a organizatori Institut za istoriju oglašavanja i MPU.

Tema postavke su promotivne kampanje „Pomozite Srbiju...” koje su u vreme Prvog svetskog rata vodile zemlje saveznice Francuska, Velika Britanija i SAD.

Široj javnosti nisu poznate istorijske činjenice,  organizacija i način sakupljanja pomoći, kao ni autori najuspešnijih plakata u ovim kampanjama.

Tri najznačajnija plakata iz tri savezničke zemlje uradili su Teofil Štajnlen za Francusku, Malvina Hofman za SAD i Sampson Černov za Veliku Britaniju. Oni su bili su veoma vezani za našu zemlju i radili su crteže, fotografije i druge radove inspirisane Srbijom.

Prikazane su Teofilove četiri originalne litografije (otisci od pre 100 godina) i 17 replika koje u naslovu imaju termin „Srbija”. Tu je i proces stvaranja plakata „Journee Serbe”, od slike originala Štajnlenovog ulja koje se čuva u Luvru i čiji je detalj iskoristio za ovaj plakat.

U delu posvećenom Samsonu Černovu prikazani su njegovi manje poznati radovi, replike kolorisanih portreta poznatih Srba toga doba u tehnici ulje na platnu. Publika je videla i razvojni put njegovog najpoznatijeg dela, simbola srpske vojske, portreta ratnika znanog kao „Oko sokolovo”.

U delu posvećenom Malvini Hofman prvi put su javno  prikazani njeni crteži koje je uradila putujući sa američkim Crvenim krstom po Srbiji 1919. godine, kao i istoriografski fakti u vezi sa njenim aktivnostima za pomoć Srbiji u Velikom ratu.

Prikazan je i umetnički put fotografije ratnog srpskog reportera Miloja Igrutinovića na kojoj je umirući srpski vojnik na ostrvu Vido, do primene njegovog lika na Malvininom čuvenom plakatu „Serbia needs your help”.

U drugom delu izložbe pažnja je na francuskoj, britanskoj i američkoj kampanji sa istim zadatkom: pomoć Srbiji u zemljama od kojih je jedna imala pozitivnu (Francuska), jedna neutralnu (SAD), a jedna (Velika Britanija) negativnu sliku o Srbiji.

Izložba „Plakati Miltona Glejzera iz kolekcije MPU-a” sastoji se od 25 plakata koji su početkom ove  godine stigli iz Njujorka u Muzej primenjene umetnosti kao lični poklon čuvenog američkog grafičkog dizajnera Miltona Glejzera.

Plakati su nastali u periodu od 1966. do 2016. godine, a sve ih je izabrao i potpisao sam autor.

Muzeju ih je uručio, na svečanosti priređenoj za tu priliku, Mirko Ilić, svetski poznati dizajner i blizak Glejzerov prijatelj.