Sedam decenija Instituta za srpski jezik SANU

Sedamdeset godina od osnivanja Instituta za srpski jezik Srpske akademije nauka i umetnosti obeleženo je juče svečanom akademijom, održanom u SANU. Zvanicama su se obratili predsednik SANU Vladimir Kostić, koji je naglasio da je Institut za srpski jezik strateška institucija čiji posao nije nimalo lak, i dr Jasna Vlajić-Popović, direktorka Instituta za srpski jezik, koja je napomenula da je Institut za srpski jezik SANU osnovan 15. jula 1947. godine i da je do danas ostao centralna naučna ustanova u Srbiji za sistematsko proučavanje srpskog jezika i izradu kapitalnih rečnika.

– Za ovaj institut vezana su vodeća imena srpske lingvistike 20. veka: Aleksandar Belić, osnivač i prvi direktor, njegovi učenici akademici Irena Grickat-Radulović, Milka Ivić, Pavle Ivić i Mitar Pešikan, kao i mnogi drugi istaknuti filolozi našeg vremena. Danas, 70 godina od osnivanja, u Institutu je zaposleno čak 65 saradnika, a među njima je 41 doktor nauka. Većinu zaposlenih čine mladi, perspektivni, istraživači, pred kojima je velika odgovornost da započete poslove uspešno završe – istakla je dr Jasna Vlajić-Popović, dodajući da je Institut za srpski jezik započeo digitalizaciju građe i rečnika, da su postavljene dve onlajn platforme „Prepis” sa digitalizovanom rukopisnom građom i da je započeta digitalizacija Rečnika SANU.

Ona je ukazala i na projekte koji se odnose na etimološka istraživanja srpskog jezika i izradu „Etimološkog rečnika srpskog jezika”, zatim na dijalektološka istraživanja srpskog jezičkog prostora, opis i standardizaciju savremenog srpskog jezika, kao i potprojekat „Primena lingvističkih istraživanja u izradi digitalnog pojmovnika”. Inače, u Institutu za srpski jezik ostvaruju se projekti lingvističkih istraživanja savremenog srpskog književnog jezika, izrada „Rečnika srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika” i „Rečnika crkvenoslovenskog jezika srpske redakcije”.

Predsednik SANU Vladimir Kostić primetio je da je delatnost Instituta za srpski jezik posao vestalki koje održavaju plamen našeg jezika u sredini u kojoj je više eksperata za fudbal od stručnjaka za jezik.

Specijalni savetnik ministra kulture i informisanja Dragan Hamović rekao je da se danas snebivamo da pomenemo da na jezik Vuka, Njegoša, Daničića, Filipa Višnjića i Andrića imamo preča prava od zastupnika identitetskih konstrukata novijeg datuma koji su voljno raskinuli jezičke i druge zajednice sa našim narodom.

– Ako nam je stalo do države, tada nam je stalo i do jezika – primetio je Hamović, uz napomenu da je izrađen predlog za izmenu Zakona o službenoj upotrebi jezika i pisma koji predviđa preciznije određenje službene upotrebe srpskog jezika i ćiriličnog pisma i uvođenje Saveta za srpski jezik.