Pikasova erotska godina

Specijalno za Politiku 
Pariz - Već vekovima stručnjaci se pitaju o tajni „Madone iz Senigalije” italijanskog slikara na prelasku srednjeg veka u renesansu Pjera dela Frančeske. Na tom platnu, nevelikom po formatu, majstor božanske brojeve raspoređuje daleko ispred svog vremena, spajajući punoću obrisa i čednost figura sa intimnošću ambijenta. Devica zadobija izraz nežnosti spuštajući stidljivo oči, a njen prozirni veo koji joj kao suze orošuje čelo prepun je svetlosnih titraja. Zapravo, na toj slici svetlost igra glavnu ulogu prodirući kroz prozorsko staklo i padajući na zid u vidu romba kroz sfumato od prašine. Utkana u formu i u boje na Madoni, belu, plavu i ružičastu, kao i u onu zlatnu pozadine, ona stvara utisak plastičnosti pa Bogorodičina gotovo egzotična lepota zadobija magičnu providnost. Telo joj je osvetljeno iznutra i nemajući tačku oslonca izgleda kao da lebdi, što ukazuje na umetnikovo poznavanje optičkih fenomena i geometriju perspektive.

U 15. veku kada čovek ponovo dolazi u središte sveta apstraktna forma svetlosti u slikarstvu još nije poznata i pojaviće se tek mnogo kasnije, ali Dela Frančeska, uprkos svim ograničenjima svog doba, pravi moderno delo na kojem se crkvena tema zaodeva metafizikom.