Život se nastavlja i u doba rata

Premijerno predstavljen prošle godine na festivalu u Torontu, novi film francuskog reditelja Gzavijea Bovoa „Čuvarke” („Les gardiennes”) dočekao je i srpsku premijeru u sasvim prigodnom trenutku – na sam dan obeležavanja stogodišnjice od završetka Prvog svetskog rata koji i jeste pozadina ove humanističke, vizuelno raskošne drame o ljubavi, gubitku, izdržljivosti i prkosu.

Filmski glumac, scenarista i reditelj koji je iznedrio filmove poput „Severa”, „Ne zaboravi da ćeš umreti”, „Prema Mateju”, „Mali poručnik” i višestruko nagrađivanog „O bogovima i ljudima”, u kojem se tako moćno bavio međureligijskim odnosima, hrišćanstvom i islamom i unutrašnjim preispitivanjem savesti Evrope, sada u filmu „Čuvarke” gotovo da ispravlja jednu filmsko-istorijsku nepravdu. A ta je: ženski likovi u filmovima o Prvom svetskom ratu bili su svedeni na minimum, često efemerni, svedeni na lica sa starih fotografija u džepovima vojnika na frontu ili lica ratnih bolničarki.

U filmu Gzavijea Bovoa žene su konačno u prvom planu, u izoštrenom fokusu, kao majke, supruge, devojke i deca vojnika na domaćem frontu. Kao neko ko nosi težak teret održavanja poseda, porodice, održavanja života dok su muškarci odsutni, zauzeti strašnim ratom. Jer, ne treba zaboraviti, i u vreme najstrašnijih sukoba život se nastavlja i traje i u svemu tome presudnu ulogu imaju upravo žene. Gzavijeov film na to i podseća, kroz elegantno izvedenu, tiho emocionalnu porodičnu priču ispunjenu ženskim likovima u čije živote gledalac može da uroni osećajući zajedno sa njima i tugu i radost i beskrajnu nadu...

Bovoa je radnju filma smestio u 1915. godinu, na farmu Paridije koju čuva i pod punim radnim opterećenjem održava matrijarh porodice, već vremešna Ortens (Natali Baj), njena ćerka Solanž (Lora Smet) i devojčica Fransin (Iris Bri) dovedena iz sirotišta kao ispomoć. Svi muškarci, uključujući i dva Ortensina sina su na frontu. Dok čekaju na njihov povratak ove žene trijumfuju nad zemljom i stiču novu nezavisnost...

Borbe traju i na ratištu, ali i u njegovoj pozadini, a Gzavije Bovoa istorijsku dramu oživljava koristeći raskošne, bujne široke planove, nudeći koloritne slike francuskih sela koje podsećaju na Moneova slikarska dela. I tu se vidi majstorstvo izvrsne francuske kinematografkinje Karolin Šampetije koja je prirodno svetlo „zarobila” svojom digitalnom kamerom tvoreći vizuelne kompozicije što snažno doprinose čaroliji filma „Čuvarke”...

Gzavije Bovoa je i u svojim prethodnim filmovima pokazao vrhunsko umeće u radu sa glumcima što ni u slučaju „Čuvarki” nije izostalo. Natali Baj kao Ortens svojim glumačkim umećem podarila je pravu malu studiju mirne patnje. Mlada Iris Bri u ulozi siročeta Fransin daje svom liku finu dozu zagonetnosti. Samo naizgled je jednostavna, njena duša je široka i sposobna za prilagođavanje. Nešto slabija karika je Lora Smet kao Solanž...

Zanimljivo je i to što je Bovoa zajedno sa svojim koscenaristima emocionalno razarajuću, a intimnu priču o ženama koje su u ratu ostale same, napisao inspirisan romanom nagrađivanog francuskog pisca Erenesta Perkona iz 1924. godine. Preneo je realizam iz knjige služeći se bezvremenskom, slikarskom estetikom. Načinio je film koji ostaje kao malo svedočanstvo o ulozi i sudbini žena koje su živele u epohi Velikog rata. Film vredan pažnje.