NATO u strahu od Trampa

Od našeg specijalnog izveštača
Brisel – Novo sedište NATO-a, u kojem je ovih dana završeno preseljenje administrativnih službi, zamišljeno je da svojim dimenzijama i sjajem prikaže moć i jedinstvo Severnoatlantske vojne alijanse. Uoči početka samita koji danas i sutra okuplja šefove država zemalja članica, luksuzno zdanje na briselskom Bulevaru Leopolda Trećeg, međutim, više deluje kao odgovarajuća scenografija za neslaganja unutar bloka, najpre između predsednika SAD i ostalih saveznika. Donald Tramp je, naime, još u predizbornoj kampanji ocenio da je alijansa „prevaziđena”, a oštar ton je zadržao i nakon ulaska u Belu kuću, zamerajući drugim članicama što ne ulažu dovoljno novca u vojsku, a u kritikama se osvrnuo na velike troškove izgradnje novog zdanja alijanse (koštalo više od milijardu evra).

Iako bi se iz najavljenog programa dalo zaključiti da je najveći broj sastanaka u suštini protokolarnog tipa, s ciljem potvrđivanja zajedničke politike prema širokom spektru tema, od odnosa prema Rusiji do poziva za članstvo Makedoniji i dalje politike prema Gruziji i Ukrajini, čini se da je samit sve pre nego predvidljiv. Pre mesec dana američki predsednik je na sastanku sedam najrazvijenijih ekonomija sveta G-7 u Kanadi demonstrirao kakav je majstor da pokvari posao društvu koje je naviklo da odluke uglavnom donosi konsenzusom.

„Nije problem samo neslaganje sa uvreženom politikom, koja je, ako ćemo pravo, dosad najviše išla naruku Americi. Problem je što je Tramp u Kvebeku prešao granice prihvatljivog ponašanja, naročito u odnosu s nemačkom kancelarkom, pa je veliko pitanje šta bi mogao da uradi u Briselu”, ističe sagovornik „Politike” upoznat sa organizacijom današnjeg samita.

Nedugo uoči današnjeg okupljanja šefova država NATO-a mediji su obelodanili da je američki predsednik uputio oštro intonirana pisma liderima pojedinih zemalja članica alijanse, uključujući Nemačku, Norvešku, Kanadu, upozorivši ih da SAD polako gube strpljenje zbog toga „što saveznici ne ispunjavaju preuzete obaveze”. Tramp je u pismima zapretio da će posle neuspešnog javnog i privatnog ubeđivanja saveznika, koje je trajalo duže od godinu dana, Vašington razmotriti načine kako da odgovori, uključujući „prilagođavanje” američkog vojnog prisustva širom sveta.