(Ne)realan broj poginulih u Prvom svetskom ratu

Povodom stogodišnjice završetka Prvog svetskog rata, često se iznosi podatak sa Mirovne konferencije u Versaju 1919. godine, da je Kraljevina Srbija imala 1.250.000 žrtava, a da to predstavlja 28 odsto stanovništva koje je imala pre rata. Nažalost, čak ni taj stravičan podatak nije suštinski tačan, realni procenat stradalih je mnogo veći.

Po podacima iz knjige „Trnovit put Srbije 1914–1918”, izdanje BIGZ-a 1974, strana 20, Kraljevina Srbija je 1912. godine imala 2.784.000 stanovnika i 48.300 kvadratnih kilometara, a posle pobeda u balkanskim ratovima uvećala se na 4.439.000 stanovnika i 87.300 kvadratnih kilometara.

Formalno, 1.250.000 žrtava čini 28 odsto stanovništva Srbije iz 1914. godine.

Suštinski, realno, genocid nad stanovništvom Srbije („kaznene ekspedicije Austrougarske i Bugarske”), najvećim delom vršen je nad onim delom teritorija i stanovništva koji su pripadali Srbiji pre balkanskih ratova, a u „novim oblastima” – teritorija sadašnje Makedonije i Kosova i Metohije – bio je u mnogo manjoj meri. Iz tih „novih oblasti” poslato je na vojnu obuku samo 6.000 regruta, 1914. godine – Turska nije primala hrišćane u vojsku.

Suštinski, 1.250.000 žrtava, prema 2.784.000 stanovnika, čini još stravičnijih 44,89 odsto žrtava – jednako procentu žrtava koje je imao grad Šabac. Šabac se dešavao po celoj Srbiji. Realno, bilo je žrtava među stanovništvom i u tim oblastima, ali procenat žrtava u delovima Srbije koji nisu oduzimani ni odlukama Avnoja, ni agresijom NATO-a, ne može biti manji od 40 odsto. Zvaničan podatak je suštinski netačan, iako je formalno tačan.

Branislav Gavrilović,
Beograd