Latinica je Srbima nametnuto pismo

Povodom teksta Mileta Medića „I latinica je pismo srpskog jezika”, „Politika”, „Pogledi”, četvrtak, 6. decembra 2018.

I moja malenkost smatra da bi se, lingvistički gledano, moglo reći da su hrvatski jezikoslovci i političari, u svojoj mudrosti, pristali na prihvatanje Vukovog standardizovanog srpskog jezika za svoj književni jezik sredinom 19. veka. Hrvati su tada gledali unapred – od 1850. godine kada su Književnim dogovorom u Beču prihvatili srpski, Vukov/ski književni jezik – pa do 1992. godine, dakle, 150 godina unapred, kada im je uspelo da svoju nacionalnu ideju preko lažne jugoslovenske (Štrosmajerove) ideje i antisrpske u velikoj meri najpre Kraljevine Jugoslavije, a onda posebno uspešno preko Brozove komunističke Jugoslavije uzrastu kao poseban (dobro objedinjen) narod na varijanti Vukov(sk)og srpskog jezika i da stvore gotovo „čistu” nacionalnu državu koja sada, za razliku od 1850. godine kada su bili pod tuđom okupacijom, ima, tada nezamislivo, danas veliku teritoriju, ima narod koji je, u odnosu na Srbe, relativno dobro prošao kroz Prvi i Drugi svetski rat i da u njihovom „otadžbinskom ratu” devedesetih godina 20. veka stvore i svoj hrvatski jezik i da ga registruju s latiničkim pismom.

 Latinica je bila od početka, a i danas je pismo srpskog jezika, ali u hrvatskoj varijanti. Jer, Hrvati su hteli i mogli da ulaze u „zajednički jezik” sa Srbima samo pod uslovom da taj jezik pišu svojom latinicom. Na to su pristali i Vuk i Daničić. Dakle, tom hrvatskom latinicom (gajicom) može da se piše srpski jezik, ali to pismo izvorno niko nije sačinjavao za sve Srbe nego za Hrvate.

Dakle, tvrdnja M. Medića da je „i latinica pismo srpskog jezika” traži dopunu: ta latinica je planirana i sastavljena samo za Hrvate,  ne za Srbe. A i zašto bi bila sačinjena za Srbe, kada su Srbi već imali svoje ćiriličko pismo koje je Vuk reformisao? Za jezik svih Srba niko nije ni namenio sastavljanje latiničkog pisma.

Iz toga ne može da proistekne da je ta hrvatska latinica (gajica) izvorno srpsko pismo. Gajica je za jezik iz Vukove reforme ozvaničena po Književnom dogovoru u Beču (1850). Vuk i Daničić su se na tekstu Dogovora njome potpisali i tada su je zvanično odobrili za hrvatsku varijantu Vukove jezičke reforme pod instrukcijama Beča. Da su tada Vuk i Daničić smeli da kažu da srpski jezik ima svoje pismo (ćiriličko, vukovicu) i da drugo pismo nije potrebno ni tom jeziku ni bilo kom drugom u Evropi, Bečki dogovor ne bi bio potpisan. Jer, carska Austrija je već vekovima bila poznata po zabranjivanjima srpske ćirilice i nametanjima latinice Srbima.

A to nametanje latinice Srbima uspelo je do danas 90 odsto tek onda kada su komunističke vlasti posle 1954. godine uspele da „ubede” Srbe da se postepeno zameni ćirilica latinicom, jer je to pitanje važno za „bratstvo-jedinstvo” s Hrvatima. Politički primorani, a slabi na „bratstvo-jedinstvo” s Hrvatima, srpske vlasti i lingvisti su udruženim snagama uspeli da zvanično formalno po Novosadskom dogovoru (1954) „ravnopravnu latinicu i ćirilicu” dovedu do današnjeg stanja i u Srbiji u kome je 90 prema 10 odsto za hrvatsku gajicu. Govoriti sada da je to „pismo srpskog jezika” i da je to i dalje „bogatstvo dvoazbučja” znači samo jedno – put do skorog stopostotnog polatiničavanja Srba i konačnu promenu srpskog kulturnog i nacionalnog identiteta. To je put srpske kulture najpre u hrvatsku potkulturu i jedan veliki korak do asimilacije i pravoslavnih Srba.

Zaključak je neizbežan. Latinica nije nikada bila sastavljena i izabrana kao opštesrpsko pismo, a smišljeno je, poput Trojanskog konja ubačena preko Dogovora u Beču, radi olakšanih pritisaka na Srbe u pravcu njihovog polatiničavanja, pokatoličavanja i, konačno, asimilovanja.

Jezikoslovac  i književnik

Prilozi objavljeni u rubrici „Pogledi” odražavaju stavove autora, ne uvek i uređivačku politiku lista