Bratislava u srebru

Bratislava, glavni grad Slovačke, prikazivana je na markama bivše Čehoslovačke, a danas kao važno mesto na teritoriji Slovačke.

Ovog puta na višebojnoj marki izrađenoj u Pragu u mešovitoj tehnici "tifdruk"/ofset, vidi se zamak u Bratislavi po slici u bečkoj ilustrovanoj hronici iz 14. veka (branioci zamka buše rupe na brodovima cara Henrika Trećeg, 1052. godine). Pored toga izdat je i blok sa ovom markom izrađen na srebrnoj foliji u tiražu od deset hiljada primeraka.

Ovo je 1100 godina od prvog spomena Bratislave u pisanim dokumentima.

Bratislava, sa skoro pola miliona stanovnika, rečna luka, univerzitetski i industrijski grad, prestonica je relativno skoro formirane države, 1. januara 1993. godine, posle "plišanog razvoda" sa Češkom Republikom.

U rimsko doba Posonijum, grad je dugo bio nazivan Presburg, naziv germanskog porekla, na slovačkom adaptirano kao Prešporok. U periodu kada je Slovačka bila deo Mađarskog kraljevstva, grad se nazivao Požun. To potiče iz doba kada je ovde bilo preneto njegovo sedište, zbog širenja Otomanske imperije. Ovde je Napoleon Prvi 26. decembra 1805. zaključio tzv. Požunski mir, kojim je od Austrije dobio Veneciju, Istru i Dalmaciju.

Filolog i istoričar Pavle Jozef Šafarik (1793 – 1861), predložio je 1837. slovenski naziv Bracislav, ali je Šturova generacija grad nazvala Bratislav(a). (Šafarik je inače bio jedno vreme direktor gimnazije u Novom Sadu i bavio se slovenskim starinama, na primer "Srpska čitanka" 1833, itd.). Njegov lik je prikazan na marki ČSR od 1,60 kruna u seriji 1955. U salcburškoj hronici nalazi se najstarije ime iz 907. godine, gde se kaže "Vellum pessimum fuit ad Brezalauspurc" (Neuspešna bitka bila je kod Brezalauspurka). Ovde je sadržano ime Velikomoravskog kneza koji je vladao iz sadašnjeg bratislavskog zamka. Arheološka istraživanja pokazuju da osnova građevina seže negde u 9. vek. Izraz "burg" označava fortifikacioni objekat na granici Rimskog carstva. To je dakle Braslavov burg. Sledeći vladar je bio knez Poznan – odakle vuče poreklo mađarskog naziva. Lik kneza Braslava prikazan je u seriji Slovačke iz 1944, vrednost od 10 kruna.

Inače, na slovačkim markama ima događaja sa naših terena i naših motiva, na primer, godišnjica pobune slovačkih vojnika u austrijskoj vojsci 1918. u Kragujevcu, naivista iz Kovačice Martin Jonaš, a na našim markama obeleženo je "250. godine dolaska Slovaka u Vojvodinu"…