Kosovo i Ukrajina biće glavne teme Sabora SPC

Redovno zasedanje najvišeg crkvenog tela, Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve, počinje sutra u manastiru Žiča. Kako je saopšteno iz SPC, Sabor će, što je uobičajeno, početi svetom arhijerejskom liturgijom i činom priziva Svetog Duha u manastirskom hramu Vaznesenja Hristovog, dok će u popodnevnim časovima početi radni deo zasedanja. Arhijereji Srpske crkve zasedanje u Žiči nastaviće i sutradan, u petak, dok će od subote, 11. maja, sednice biti održavane u Patrijaršijskom dvoru u Beogradu.

Ovogodišnji Sabor započinje baš u manastiru Žiča, sedištu prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save, u skladu sa velikim jubilejom koji srpska crkva obeležava ove godine: osam vekova od sticanja autokefalnosti, što je zasluga upravo ovog srpskog svetitelja. To je bio i jedini razlog zbog kojeg ove godine, za razliku od prošle, zasedanje nije počelo u Pećkoj patrijaršiji.

Iako se dnevni red sabora utvrđuje tek kada počne zasedanje, kako „Politika” nezvanično saznaje u vrhu SPC, o nekim temama najverovatnije će se raspravljati, budući da je zbog njihovog značaja važno da se o njima izjasni najviše crkveno telo. Tako će srpski arhijereji na Saboru razgovarati o situaciji na Kosovu i Metohiji i crkvenoj krizi u Ukrajini. O Kosovu i Metohiji govorilo se i na prošlogodišnjem majskom zasedanju, ali i na vanrednom zasedanju u novembru. Nije isključeno da će arhijereji srpske crkve ponovo formulisati svoj stav o ovom važnom i bolnom pitanju, kao što bi slično mogli da učine i u vezi sa crkvenom krizom u Ukrajini, o kojoj se, takođe, Sabor SPC već oglašavao. Nezvanično, u vezi sa Kosovom i Metohijom srpska crkva neće menjati svoj viševekovni stav i potvrdiće ranije iznete stavove Sabora.

Kao i u vezi sa Kosovom i Metohijom, gde je u međuvremenu, od poslednjeg zasedanja, došlo do zastoja u političkom dijalogu posle uvođenja taksa od 100 odsto na robu iz Srbije i brojnih direktnih i indirektnih pritisaka i napada na srpski živalj, tako je i u vezi sa Ukrajinom došlo do novog razvoja događaja. Osnovana je „Ukrajinska pravoslavna crkva”, kojoj je patrijarh Vartolomej početkom januara dao Tomos o autokefalnosti. Stav o tome Svetog arhijerejskog sinoda, „crkvene vlade” – kojim se ne priznaju ni januarske odluke Carigrada, ni nova ukrajinska „crkva” – pokrenuo je javni razgovor dvojice uglednih arhijereja, vladike bačkog Irineja, koji je i član Svetog arhijerejskog sinoda, i episkopa zapadnoameričkog Maksima. Njihova saopštenja pokazala su, u suštini, da postoje različita mišljenja o ukrajinskom pitanju među srpskim vladikama, što je još jedan od razloga zbog kojih ono treba da bude na dnevnom redu, ali se, kako saznajemo, na samom Saboru u vezi sa tim ne očekuju veća iznenađenja, jer je većina arhijereja bliža stavu koji je formulisao Sinod. Nezvanično, Sinodu je poslat i apel sveštenstva iz Amerike u kojem oni izražavaju negodovanje zbog stavova vladike Maksima smatrajući da oni unose pometnju među sveštenstvom i vernicima, ali je neizvesno da li će se o tome raspravljati na Saboru.

Takođe, na prošlogodišnjem zasedanju arhijereji su odlučili da za ovu godinu odlože izjašnjavanje o predloženim izmenama i dopunama nacrta novog ustava SPC, koji je lane izazvao mnogo rasprave među arhijerejima. S obzirom na to da, kako saznajemo, i dalje postoje brojne nedoumice i neslaganja sa predloženim izmenama, ne bi bilo iznenađenje da se rasprava o novom ustavu odloži za neko naredno zasedanje.