Krivična prijava protiv Kučana za genocid i razbijanje Jugoslavije

Tužilaštvu za ratne zločine Republike Srbije juče je podneta krivična prijava protiv bivšeg predsednika Republike Slovenije Milana Kučana, koji se tereti za ratni zločin protiv ratnih zarobljenika i za genocid u leto 1991. godine, saznaje „Politika”. Krivičnom prijavom obuhvaćeni su i Janez Slapar, koji je u to vreme bio načelnik Republičkog štaba Teritorijalne odbrane Slovenije, zatim Franc Anderlič, tada komandant TO Južnoprimorske pokrajine Slovenije, kao i još trojica neposrednih izvršilaca zločina.

Na teret im se stavlja da su kršili pravila međunarodnog prava iz Ženevske konvencije za vreme oružanog sukoba, koji je trajao od 27. juna do 7. jula 1991. godine na teritoriji Slovenije, između Jugoslovenske narodne armije i Saveznog sekretarijata za unutrašnje poslove SFRJ na jednoj strani i oružanih sastava TO Slovenije i drugih paravojnih formacija rukovodstva Republike Slovenije (takozvane Narodne zaštite) na drugoj strani.

Krivičnu prijavu podneo je advokat Dušan Bratić, koji istražuje zločine nad pripadnicima JNA i civilima tokom ratnih sukoba na prostoru bivše SFRJ devedesetih godina prošlog veka.

U prijavi se navodi da je grupa pripadnika TO Slovenije 29. juna 1991. godine, u mestu Škofje, u neposrednoj blizini istoimenog graničnog prelaza između tadašnje SFRJ i Republike Italije, u vreme primene Sporazuma o prekidu vatre između strana u oružanom sukobu, otvorila vatru iz automatskih pušaka na kolonu sastavljenu od pet terenskih vozila JNA.

„Kada se prvo vozilo zaustavilo, dok su ostala bez borbe izvršila manevar i udaljila se, pripadnici TO Slovenije su opkolili vozilo i zahtevali da pripadnici JNA izađu napolje bez oružja i da se naslone na vozilo rukama podignutim u visini glave. Kada su oni to i učinili, oficiru - kapetanu JNA Slobodanu Panteliću i civilnom licu na službi u JNA Branku Sedlaru pripadnici TO su prislonili usta cevi automatskih pušaka na potiljak i ispalili metak u glavu, a zatim još nekoliko metaka. Vojniku vozaču Nedžmedinu Osmaniju prislonili su usta cevi u visini početka vratnog dela kičme, u ravni ramena, pa ispalili ukupno 27 metaka u predelu leđa”, navodi advokat Dušan Bratić.

„Milan Kučan tada je bio predsednik Republike Slovenije i imao efektivnu komandnu vlast nad svim oružanim formacijama, pa ulazi u red glavnih ratnih zločinaca u razbijanju Jugoslavije”, ističe Bratić.

„Kučan ne samo da nije preduzeo ništa da se kazne izvršioci, već je podsticao na izvršenje dela ratnih zločina, pa su do 8. jula 1991. godine izvršeni brojni ratni zločini prema civilnom stanovništvu, među kojima su i žene i deca pripadnika JNA, ranjenici, sanitetsko osoblje, zarobljenici, vojnici koji su položili oružje. Kučan je u svom kabinetu primio službeno pisano obaveštenje o brutalnom ubistvu pripadnika JNA na graničnom prelazu ’Škofje’, ali ništa nije preduzeo, uprkos tome što je bio na čelu izvršne vlasti, pa mu se na teret može staviti istovremeno izvršenje genocida i ratnih zločina” kaže Dušan Bratić.

Podseća da se danas, 27. juna, navršava 28 godina od početka oružanog sukoba u Sloveniji, koji je označio početak oružane faze razbijanja Jugoslavije.

„Oružani sukob u Sloveniji nije izbio neočekivano i rezultat je višegodišnjeg destruktivnog ponašanja i rastakanja nadležnosti savezne države Jugoslavije i antidržavnog delovanja rukovodstva Slovenije. Tome je prethodilo ilegalno naoružavanje tajno formiranih paravojnih sastava, uglavnom preko luke Kopar, a svaki istovar je lično nadgledao Janez Janša”, navodi naš sagovornik.

U takvim uslovima rasle su međunacionalne tenzije. General Veljko Kadijević je 14. februara 1991. godine dostavio informaciju saveznim organima da se u Sloveniji i Hrvatskoj vodi snažna antiarmijska kampanja i da je plan rušenje federacije preko razbijanja jedinstvenih oružanih snaga SFRJ razrađen u Sloveniji još 1984. godine.

„Od tada su sve učestaliji fizički napadi na pripadnike JNA, vojne objekte i sredstva, a državni organi Slovenije svojim postupcima to direktno podstiču i sprovode. Tih dana gradovima Slovenije kružili su automobili sa megafonima preko kojih su upućivane uvrede, poniženja JNA, uz parole ’Srbi na vrbe’, ’Bićete svi poklani’”, podseća Bratić.

Ističe da se „perfidno rukovodstvo Slovenije verbalno zalagalo za demokratski i civilizovani dijalog”.

„Milan Kučan je u Cankarjevom domu 27. februara 1989. godine podržao štrajk rudara Albanaca u rudniku Stari trg, koji je zapravo predstavljao krivično delo sabotaže i instrument iredente, jer se tvrdilo da se problem mora rešavati demokratskim dijalogom, a ne deblokadom rudnika i da rudari brane Jugoslaviju od srpskog rukovodstva, a na drugoj strani se Slovenija za to vreme ilegalno naoružavala i planirala potonje krvave događaje”, navodi advokat.

Tako je 25. juna 1991. godine Slovenija donela odluku kojom se proglašava samostalnom državom i kojom suspenduje Ustav SFRJ i savezno zakonodavstvo na svojoj teritoriji. Sutradan, 26. juna, državni organi Slovenije su počeli da realizuju svoju odluku – preuzimali su kontrolu na granici, skidali granične table i stubove sa oznakama „SFR Jugoslavija” i postavljali nove sa oznakama „Republika Slovenija”. Prisvojili su carine i imovinu Jugoslavije, kao i kontrolu letenja. Savezno izvršno veće SFRJ je to pokušalo da spreči svojom odlukom na sednici 25. juna i naredilo „zabranu uspostavljanja graničnih prelaza unutar teritorije SFRJ”.

„Da bi izvršile zadatke iz odluke i naredbe SIV-a, jedinice JNA su pristupile marševskom pokretu najkraćim komunikacijama prema 35 kopnenih graničnih prelaza, jednoj vazdušnoj luci (aerodromu u Brniku) i jednoj pomorskoj luci (Kopar), dok je 400 pripadnika Saveznog SUP-a i 270 carinika Savezne uprave carina transportnim helikopterima JNA prebacivano na krajnja odredišta – graniče prelaze, koji su prethodno nasilno preuzeti. Rukovodstvo Slovenije obavešteno je o tome, pa je Milan Kučan 27. juna na sednici Predsedništva SR Slovenije pročitao Dekret o otpočinjanju oružane akcije protiv SFRJ i naredio da se koristi teška artiljerija u napadima na jedinice JNA. Obratio se i građanima Slovenije sa zahtevom da odbiju saradnju sa JNA i njihovim porodicama, uključujući i ukazivanje medicinske pomoći”, navodi Bratić.

„U nizu zločina, koji su potom usledili, ubijeno je 44 pripadnika JNA, šest oficira, sedam podoficira, 30 vojnika i civilnih lica, među kojima je 11 nesrpske nacionalnosti, dok je 184 pripadnika JNA ranjeno”, navodi Dušan Bratić.

Slovenija je pre dva dana, 25. juna, slavila dan državnosti, „osvojene” upravo zločinima koje advokat detaljno opisuje u krivičnoj prijavi.

Sutra: Tri logora za vojnike JNA