Dvostruki aršini za spomenike u Crnoj Gori

Od našeg stalnog dopisnika
Podgorica – Crnogorska vlast pomaže podizanje spomenika nacionalnim herojima Albanaca, dok zabranjuje podizanje spomenika junacima svog naroda.

Podgorička vlast je odbila inicijativu da jedna ulica u glavnom gradu ponese ime ubijenog jugoslovenskog ambasadora Vladimira Rolovića, čak i nakon što je predloženo da se pored hrvatske ambasade u Podgorici podigne spomenik Roloviću.

Nadležne inspekcijske službe Crne Gore, pod pritiskom zvaničnog Zagreba, uklonile su spomenik Puniši Račiću na privatnom imanju njegovih potomaka u selu Slatina u opštini Andrijevica. Dve godine kasnije u Tuzima je postavljen spomenik „heroju Albanaca” Dedu Đonu Ljuljiju, takođe na privatnom posedu, ispred njegove kuće.

Istorija je zabeležila da se Ljulji zalagao za to da Plav i Gusinje ne pripadnu Crnoj Gori. Bio je član Prizrenske lige i učesnik ratnih okršaja u Plavu i Gusinju (1879–1890) kada je tursko-albanska strana mobilisala svoju vojsku sa područja Kosmeta, severne Albanije, Plava i Gusinja i pružila oružani otpor crnogorskoj vojsci i tako sprečila da Plav i Gusinje uđu u sastav crnogorske države, uprkos odluci Berlinskog kongresa 1878. godine.

Vlast se nije protivila ni podizanju spomenika ratnom zločincu Jusufu Čeliću – Isufu Čelji u Vusanju kod Gusinja. On je 28. jula 1944. u Velici, sa Nemcima i albanskim zločincima sa Kosmeta, Plava i Gusinja i muslimanskom milicijom iz Bihora, učestvovao u pogromu više od 700 žena i dece pravoslavne vere.

U crnogorskoj skupštini poslanik Demokratskog fronta (DF) Budimir Aleksić pitao je ministra kulture Aleksandra Bogdanovića zašto Vlada Crne Gore godinama ne preduzima ništa da se ukloni taj spomenički kompleks, inače osvetljen noću.

„Dok su u Slatini čekali bagere da udare na malu spomen-ploču posvećenu srpskom patrioti, u selu Vusanje još čvrsto stoji spomenik albanskom balisti i ratnom zločincu. I vrhu države on ne smeta. S druge strane, zvanični Zagreb nema nameru da sruši spomenik zločincu i teroristi Miru Barešiću, koji je ubio crnogorskog ambasadora Vladimira Rolovića u Stokholmu”, kaže Aleksić.

On je u crnogorskom parlamentu rekao da bi sada bilo „u duhu sećanja na antifašističke tekovine da u opštini Berane podignu spomenik Pavlu Đurišiću”.

„Pozivam gradonačelnika Berana Dragoslava Šćekića da u tom gradu podigne spomenik četničkom vojvodi Pavlu Đurišiću, koji je bio pripadnik antifašističkih formacija Draže Mihailovića, koga je odlikovao Šarl de Gol i američki predsednik Truman 1948. za doprinos antifašističkoj borbi. Bilo bi baš u duhu sećanja na antifašističke tekovine da u opštini Berane podignu spomenik Pavlu Đurišiću, pa onda da pratimo kako će vlada i Duško Marković reagovati”, kazao je Aleksić.

On je pitao ministra kulture Aleksandra Bogdanovića zbog čega ministarstvo ne uklanja spomenik Jusufu Čeljaju, koji je kao komandant balista prevodio jedinicu „Skenderbeg” koja je počinila ratne zločine u Velici. Na Bogdanovićevu konstataciju da je za to nadležna lokalna samouprava, Aleksić je rekao da u Crnoj Gori postoje dvostruki aršini „jedni za Srbe, drugi za Albance”.

„Oni se tamo hvale, i finansijer i njegovi rođaci, da država ne sme da im kaže tim povodom. Kažu, mi smo zaslužni za nezavisnu Crnu Goru”, rekao je Aleksić. „Neko može da radi šta god hoće, a neko ni po zakonu.”