Uzgojem puževa do sigurnih prihoda

Svi su bili skeptični kada je Rade Kljajić odlučio da sa još nekoliko preduzimljivih ljudi osnuje Pužarsku zadrugu Helix 2003. godine. Osnivači zadruge su iz Srema, sa područja Rume i Inđije, a oko 100 proizvođača je širom Srbije i sa područja Crne Gore (opština Nikšić). Farme se nalaze na ukupnoj površini od 45 hektara. Od 2006. godine krenuli su uzgoj i prodaja živog puža, ali i poluproizvoda u preradnom centru u Stejanovcima.

Kvalitet zemljišta je ispitao Institut za ratarstvo i povrtarstvo iz Novog Sada, odnosno instituti sa područja gde se farme nalaze.

– Naše farme su zadovoljile kriterijume Republičke veterinarske inspekcije, a hranljive osobine proizvoda testirane su na Tehnološkom fakultetu u Novom Sadu. Od 2005. godine počeo je da se ostvaruje projekat formiranja Centra za pakovanje i preradu puževa sa hladnjačama i dobijanje prehrambenih proizvoda po HACCP standardu, čime su stvoreni preduslovi za plasman u sve zemlje Evropske unije – kaže Rade Kljajić, direktor zadruge.

Ovo je mukotrpan posao koji podrazumeva velika ulaganja, mnogo strpljenja i upornosti i tada su rezultati zagarantovani. Naša zemlja je u prošlosti bila veliki izvoznik puževa, a najveći uvoznici su bili Italijani i Francuzi koji su i najveći konzumenti puževa.

– Mi nemamo tu naviku, ali ni saznanja o nutritivnoj vrednosti i kvalitetu puževa, a ono što je najvažnije, u pitanju je veoma unosan posao – dodaje Kljajić. – Izuzetno su važni svi segmenti proizvodnje, od odabira zemljišta bogatog kalcijumom i magnezijumom (analizu treba da uradi kompetentna institucija), parcelisanja i zasada odgovarajućih biljaka unutar uzgojne površine koja služi puževima kao hrana, ali i kao zaštita od sunčevog zračenja i toplote (sade se repica, kupus, salata, cvekla, cikorija, suncokret), gustine nasada (u pregustom nasadu puževi imaju usporen rast), berbe (koja se obavlja ručno i najbolje je posle kiše), zaštitne ograde da ne bi odlazili sa uzgajališta i, naravno, odgovarajućeg transporta da bi proizvod stigao svež do krajnjeg kupca – kaže Kljajić čija ideja je bila da zaintrigira ljude za ovaj vid poljoprivrede jer može da bude interesantan za one koji su ostali bez posla.

Puževi su gastronomska poslastica, veoma hranljiva i značajna za ljudski organizam. Porcija od 100 grama puževa sadrži 79 grama vode, 16 grama proteina, dva grama šećera, jedan gram masti, 250 miligrama magnezijuma, 170 miligrama kalcijuma i 3,5 miligrama gvožđa. Ukupna energija je 337 kilodžula. Meso puževa sadrži i minerale (nikal, kobalt, bor, bakar, mangan, kalaj, aluminijum i olovo), kao i vitamin Ce.

– Priprema puževa mora da bude veoma znalačka i traje prilično dugo pa preporučujem da to rade vični kuvari. U restoranu „Konoba” u Rumi posetioci mogu da konzumiraju specijalitete od puževa. Obavezno bi trebalo da se probaju puževi na burgundski ili italijanski način, čorba i paprikaš od puževa, kao i puževi sa renom. Naročito su poželjni u vreme velikih postova – kaže Kljajić.