Kako je poginuo Vlada Perić Valter

Pre 75 godina, u prvim noćnim satima 6. aprila 1945. godine u Sarajevu je poginuo narodni heroj Vladimir Perić Valter. Rođen je 27. decembra 1919. godine u Prijepolju gde je završio nižu realnu gimnaziju. „Desilo se da je Vladov životni put do prvog susreta sa Sarajevom,1940. godine, koji je ovde stigao kao bankarski činovnik i počeo da zarađuje tvrdi hleb, ostao škrt i nedorečen. U stvari, to je tužna priča o dečaku koji je, posle očeve smrti, morao da napusti porodicu u Prijepolja i da vlastitim trudom, uz mnoga gladna jutra, završi u Beogradu Trgovačku akademiju, a zatim da se upiše u Visoku ekonomsko-komercijalnu školu (danas Ekonomski fakultet čiju aulu oplemenjuje njegova bista i biste još tri narodna heroja studenta ovog fakulteta), u isto vreme radeći kao službenik u Hipotekarnoj banci u glavnom gradu i delujući u revolucoinarnom pokretu Beograda.” (Ivo Matović „Vladimir Perić Valter – Čelni ratne ilegale")

 Ratni put Vladu je vodio od Sarajeva pa, po zadatku Partije prvog rukovodioca prve banke u revoluciji (Užička republika), preko Prvog istočnobosanskog udarnog bataljona i Šeste istočnobosanske brigade sa kojom je boravio i i Sremu oktobra 1942. godine do Tuzle gde je kao rukovodilac Mesnog komiteta KPJ učvrstio i razvio partijske organizacije i organizovao ilegalni rad. U Tuzli je i uzeo ilegalno ime Valter, a u ovom rudarskom basenu izvršio je sve zadatke koje je dobio od Pokrajinskog komiteta i ostavio duboke i neizbrisive tragove revolucionara sa velikim iskustvom organizatora ilegalne borbe. Od septrmbra 1943. pa sve do pogibije      Valter je obavljao dužnost sekretara Mesnog komitete Partije u Sarajevu, kao i dužnosti, kako je to drug Tito rekao za njega, najblistavijeg ilegalca našeg oslobodilačkog rata. Poginuo je od jedne od poslednjih minobacačkih granata ispaljenih od Nemaca koji su odstupali preko Sarajevskog polja. Poslednji koji je sa Valterom razgovarao, komandant 27. divizije Miloš Zekić ovako je primio tu vest sat posle pogibije: „Eh, stari moj druže, ugasi si se braneći svjetlost.”

Danas se pojavljuju neki profesori istorije koji plasiraju priču da su Vladimira Perića Valtera ubili s leđa njegovi partizani zbog nekih spiskova koje je posedovao. Tu priču Slavoljuba Pušice objavljuje RTS dva puta, u emisiji „Šarenica” iz Prijepolja 7. jula 2018. i u emisiji „Oko” u januaru 2020. godine. Pritom, ovaj sada penzionisani direktor Muzeja u Prijepolju ne navodi ama baš nijedan iole ozbiljan dokaz za svoje tvrdnje. Pored toga, on obaveštava javnost da je Valter (tada još uvek samo Vlado) došao u Sarajevo iz Prijepolja i za svoj ilegalni rad našao potporu među zemljacima muslimanima iz Prijepolja. A Valter se sa tih nekoliko „zemljaka” pripadnika ustaških formacija sreo u par navrata kao ljuti protivnik i te susrete rešio na sebi svojstven način.. U svetu je bilo a i danas je mnogo Valtera, ali jedan je Vladimir Perić za koga je Tito posle projekcije filma „Valter brani Sarajevo” rekao: „Valter je najsjajniji predstavnik, najveći heroj ilegalnog pokreta u našim okupiranim gradovima...”

Milan Lučić,
izabrani član Republičkog odbora SUBNOR-a Srbije