Informbiro

Informbiro, puni naziv Informacioni biro komunističkih i radničkih partija, akr. IB, katkada zvan i Kominform, međunarodno savetodavno i koordinaciono telo devet evropskih komunističkih i radničkih partija, koje je u razdoblju 1947–1956. imalo zadatak da, kako je bilo službeno navedeno, omogući razmenu iskustava i, prema potrebi, usklađuje delatnost tih partija na temelju uzajamne saglasnosti.

Osnovni oblik rada Informbiroa imala su savetovanja predstavnika centralnih komiteta partija – članica (po dva iz svakog CK). Osim osnivačkog, IB je održao još dva savetovanja: u junu 1948. u Bukureštu i u novembru 1949. u Budimpešti. IB je izdavao organ „Za čvrsti mir, za narodnu demokratiju”, koji je izlazio petnaestodnevno. Do proleća 1948. sedište IB bilo je u Beogradu, a kasnije u Bukureštu.

Stvarni ciljevi zbog kojih je IB osnovan bili su bitno drugačiji od službeno proklamovanih. Idejno-politička i vojnostrategijska platforma CK SKP (b) (sovjetskih komunista, prim. red.), izložena na osnivačkom savetovanju, bila je prilagođena vođenju hladnog rata s blokovskih pozicija i jasno je ukazivala na to da sovjetsko rukovodstvo namerava da pretvori IB u sredstvo za širenje moći sovjetske države u svetu i za jačanje rukovodeće uloge SKP (b) u međunarodnom komunističkom pokretu, kako bi što lakše i efikasnije moglo sprovoditi svoju sektaško-lagersku politiku u trenutku kad su se, posle 1947. međunarodni odnosi sve više zaoštravali. Takva hegemonistička shvatanja morala su neminovno ignorisati specifičnosti nacionalnih razvitaka i društvenih preobražaja u novostvorenim socijalističkim zemljama te, samim tim, produbiti protivrečnost u odnosima između komunističkih partija na vlasti. To je, dalje, značilo da će se IB suprotstaviti svakoj partiji koja bi ispoljila težnju da samostalno vodi spoljnu i unutrašnju politiku ili koja bi u ma čemu drugom odstupila od „svevažećeg sovjetskog iskustva” i odustala od njegovog nekritičkog, bezrezervnog prihvatanja.

Zbog takve svoje realne uloge IB je delovao suprotno principima na kojima je osnovan, tako da je period njegovog postojanja karakterističan po mnogim deformacijama i udaljavanjima od socijalističkih načela na kojima se temelje odnosi među komunističkim partijama i socijalističkim zemljama. Tipični su primeri takve prakse mešanje Informbiroa u unutrašnje stvari KP Japana i insceniranje sudskih procesa na kojima su protivzakonito osuđeni i pogubljeni Laslo Rajk u Mađarskoj, Trajčko Kostov u Bugarskoj, Rudolf Slanski u ČSSR i druge istaknute ličnosti koje su se suprotstavile politici Informbiroa.

Funkcija IB kao sredstva preko kojeg će SKP (b) podvrgnuti vlastitim interesima odnose između komunističkih partija i pribaviti međunarodno pokriće svojoj sektaško-lagerskoj politici najpotpunije je došla do izražaja u sukobu KPJ i SKP (b) u periodu 1948–1956.

Izvor: Opća enciklopedija, Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti