Sto devedeset godina postojanja Garde Vojske Srbije

Za stvaranje moderne srpske države i očuvanje njene nezavisnosti, od posebnog značaja bilo je ustanovljavanje vojske, koje je započelo osnivanjem Garde, na Đurđevdan 1830. godine, po odluci vrhovnog kneza Srbije Miloša Obrenovića. U tadašnjem prestonom gradu Požarevcu, tim činom je potvrđeno „očuvanje prava na oružje”, koje je izboreno srpskim ustaničkim bojevima protiv Turaka. Zato Miloševa Garda, kao prva jedinica srpske vojske, simbolično naznačava i postojanje srpske države. Obeležavajući ove godine 190. godišnjicu svoga postojanja, današnja Garda je izraz tog kontinuiteta, i kao profesionalni vojnički sastav višestruko doprinosi da se Vojsci Srbije kao instituciji države najviše veruje.

Garda je bila upečatljiv vojnički i državni simbol na krunisanju kralja Petra Prvog Karađorđevića, 1904. godine, a tokom Prvog svetskog rata njegova neposredna zaštita i moralni uzor srpskog vojnika. Jedva oporavljeni, gardisti su uključeni u odlučujuće operacije u proboju Solunskog fronta i svojim borbenim držanjem bili uzor svakom srpskom vojniku.

Tokom Drugog svetskog rata deo oficira Garde pridružio se pokretu Jugoslovenske vojske u otadžbini, a drugi Narodnooslobodilačkim partizanskim odredima. Potom je od pratećih jedinica Vrhovnog štaba NOVJ obrazovana Garda JNA, koja je, tokom vremena, transformišući se u skladu sa zahtevima i potrebama nove države, od 1948. imala i mornaričke odrede na Jadranu i Dunavu, kada je dostigla i svoju najveću brojnost. Deleći sudbinu naroda i države, i Garda se preoblikovala i transformisala, pa je tako, u novembru 2006. godine, dotadašnja Gardijska brigada preformirana u Gardu Vojske Srbije.

Jedan od karakterističnih simbola Garde je i njen reprezentativni vojni orkestar, koji postoji još od 1831. godine. Danas je to i svojevrsna ustanova kulture, čiji je prepoznatljiv simbol veličanstveni „Marš na Drinu”, koji je komponovao načelnik orkestra Kraljeve Garde Stanislav Binički.

Motiv na koverti: Konjički oficir Kraljeve garde u svečanoj uniformi, akvarel Žorža Skota iz 1929. (Fond Kraljevski Dvor).

Stručna saradnja: Garda Vojske Srbije.

Grafička obrada izdanja: Nadežda Skočajić, akademski grafičar.