Kada je rođen Tito

Ličnost Josipa Broza Tita je sa svih strana zamagljena i teško dokučiva što se tiče faktografske strane njegovog životopisa. Sam Broz se nije nimalo potrudio da za svoga života svojim životopiscima, državnim povesničarima ili naciji olakša posao dokučivanja istinitog činjeničnog stanja svog života, pa i tačnog datuma rođenja.

Datum rođenja ustavno doživotnog (iz 1974. godine) predsednika SFRJ je u njegovoj državi utvrđen administrativnim putem i kao takav javno obeležavan i slavljen u vidu tzv. Dana mladosti, kad je čitava zemlja sa svim svojim narodima i narodnostima morala da se savija, igra i peva pred svojim doživotnim predsednikom.

Josip Broz je za sada jedini vladar u čitavoj svetskoj povesnici koji je naterao čitavu jednu zemlju i naciju od 23 miliona stanovnika da mu duže od polovine kalendarske godine pred centralnu svečanost na stadionu JNA nosi štafetnu palicu koja mu se svečano uručivala 25. maja uz direktne TV prenose.

U vezi s datumom rođenja jugoslovenskog „najvećeg sina”, državne vlasti SFRJ su izabrale 25. maj nakon 1944, odnosno tzv. nemačkog Desanta na Drvar, koji je navodno bio izveden na Titov rođendan kako bi mu se slavlje pokvarilo. A Josip Broz je, takođe navodno, bio glavna nemačka meta, tj. ciljni objekat ove operacije („Konjićev skok”).

Međutim, dobro upućeni povesničari danas znaju da glavni cilj ove padobransko-desantne operacije nemačkog Vermahta nije bio hvatanje Tita, već sina Vinstona Čerčila – Ralfa, koji je tada bio u Titovom štabu.

Ovakva čast od jedne Nemačke i Nemaca ne odbacuje se tako olako, što ni Broz nije uradio, pa je tako nakon 1944. u čitavoj Jugoslaviji 25. maj proslavljan kao Brozov rođendan. Međutim, kao što danas zasigurno znamo da glavna meta nemačkih padobranaca u Drvaru nije bio Broz, već Čerčilov rođeni sin Ralf koji je tada boravio kod Broza, tako danas zasigurno znamo i to da Broz nije bio rođen 25. maja već najverovatnije 7. maja/svibnja i to 1892.

Do sada je najverodostojniji dokument koji izričito govori o datumu i mestu rođenja Josipa Broza Tita njegov Krsni list izdat od strane Zagrebačke nadbiskupije u NDH, a sam dokument je izdat na osnovu originala Statusanimarum (,,Stanje duša”) rimokatoličke župe u Tuhelju, u hrvatskom Zagorju.

U ovom dokumentu jasno stoji da se Josip Broz rodio godine 1892, meseca svibnja (maja), dana sedmoga, a da je kršten sutradan, 8. svibnja. Veroispovest mu je bila rimokatolička, bio je zakoniti sin Franje Broza (Hrvat) i Marije Javoršek (Slovenka), a mesto rođenja/prebivališta bio je Kumrovec, selo u Zagorju u župi Svete Blažene Djevice Marije u Tuhelju.

Kumovi na krštenju su mu bili Pavao Jurić sa ženom Francom, a krstio ga je Juraj Čvek, upravnik župe. Krsni list je izdat u Tuhelju dana 24, meseca svibnja, godine 1945. Ovaj dokument je potpisan od strane izvesnog St. Lončarića.

Krsni list Josipa Broza Tita čuva se u njegovoj ličnoj arhivi u Arhivu Jugoslavije (Lični fond Josipa Broza Tita). Međutim, pada odmah u oči da je Krsni list izdat 24. maja 1945, dakle čitavih devet dana nakon formalnog nestanka ustaške NDH.

Dakle, čak i nakon propasti NDH bar crkveni organi Vatikana mogli su da slobodno izdaju svoja zvanična dokumenta s oznakama ove zloglasne države, a da za to verovatno niko nije odgovarao pred Brozovim prekim revolucionarnim sudovima.

U svakom slučaju, naziv države u kojoj je izdat Krsni list (Nezavisna Država Hrvatska) u levom zaglavlju obrasca je precrtan, a iznad njega je rukom i mastilom napisano Federalna Hrvatska. Ipak, ni ovaj naziv nije bio tačan, jer Hrvatska nije nikada bila federalna (tj. nikada se nije sastojala iz federalnih oblasti).

*Istoričar i politikolog, Vilnjus, Litvanija