Godišnjica vešanja na Terazijama

Spomenik obešenim rodoljubima podignut 1983. Terazije. Nemi svedok burnih dešavanja u srpskoj prestonici, a jednom od najtragičnijih koje se desilo upravo na tom mestu juče se navršilo 79 godina. Reč je o vešanju pet civila avgusta 1941. koje su nacisti optužili da su pružali otpor Gestapou. U okupiranom Beogradu tog leta Nemci su na Terazijama ubili i obesili na stubove tela petoro ljudi. Kako je zabeleženo, pod optužbom da su pružali otpor, petoro civila ubijeno je u dvorištu zgrade Gestapoa, posle čega su njihova tela okačena na Terazijama. Među obešenima, kako stoji u hronikama, bila su dva seljaka, po jedan učenik, krojač i obućar. Njihovo vešanje bilo je upozorenje nacista građanima Beograda i srpskom narodu da ne pokušavaju da pružaju otpor, odnosno da ni ne pomišljaju na to.

Na spomenik obešenim rodoljubima, koji su nastradali u ovom nacističkom zločinu, ipak prilično dugo se čekalo. Obeležje posvećeno njima, delo autora Nikole Jankovića, podignuto je na Terazijama 1983. godine.

Pre nekoliko godina nadležni u gradu pominjali su i osnivanje srpskog memorijala, muzeja genocida gde bi bile pomenute i istaknute naše žrtve iz proteklih vekova.

Na rane iz doba okupiranog Beograda u Drugom svetskom ratu ne podseća samo obeležje posvećeno obešenim rodoljubima, nego i sam izgled Terazija. U toku ratnih dejstava od 1941. do kraja rata na lice ovog dela grada, koji je u međuratnom periodu bio jedan od najuređenijih i najlepših (sređen po projektu arhitekte Jelisavete Načić), naneti su brojni ožiljci od kojih su neki i danas vidljivi. Najočitija „zaostavština” Drugog svetskog rata na Terazijama je uništena palata, prva zgrada uz hotel „Moskva” (poznatija kao Viktorovićeva apoteka), kao i dve zgrade u Balkanskoj ulici. Ova zdanja do današnjeg dana nisu obnovljena iako postoji više nezvaničnih inicijativa građana da se ona obnove, kao i da se vrate elementi međuratnih Terazija, pre svega fontana koja je svojevremeno krasila ovaj prostor.