Sto godina gimnazije u Aranđelovcu

Gimnazija u Aranđelovcu napunila je sto godina i još koji dan, pošto je 3. avgusta 1920. osnovana ukazom naslednika prestola Aleksandra Karađorđevića „u ime Njegovog veličanstva Petra Prvog, po milosti božjoj i volji narodnoj, na predlog ministra prosvete i po saslušanju Ministarskog saveta...”

Aranđelovac je u to doba bio sresko mesto (najpre sedište Jaseničkog, a potom Orašačkog sreza) sa oko tri hiljade stanovnika, 52 kafane, jednim hotelom „Staro zdanje” u, po francuskoj mustri podšišanom, parku Bukovičke banje, sa kiselom vodom, mermernim majdanom, uskom prugom, docnije i šetnim vozom iz Beograda koji je petkom dovozio ugledni svet na „gostiranje i kostiranje”.

Gimnazija je najpre bila podstanar u Sreskoj kući (kasnije zgrada suda), a među najzaslužnijima za njeno utemeljenje bio je i profesor Milovan Ristić, dekretom premešten s mesta direktora gimnazije u Strumici. Na početku je bio poverenik i zastupnik direktora, a kasnije i direktor gimnazije u Aranđelovcu.

Zahvaljujući Fondu Blagoja Jovanovića, trgovca ovdašnjeg i supruge mu Cake, podignuta je zadužbinska zgrada gimnazije, a pripomogli su đački roditelji, varoški trgovci i zanatlije, seoski domaćini. Zdanje je u nekoliko navrata dograđivano, a šezdesetih godina prošlog veka i đaci su mešali malter i pomagali zidarima.

Škola se ubrzo pročula, zahvaljujući i profesorima Milovanu Ristiću, Dimitriju Prvanoviću, Aleksandru Acku Đokiću, Žiki Matijaševiću, Milanu Miloševiću, Gavrilu Kovijaniću, Bogoljubu Trtici, Sergiju Uljanovu, Josipu i Biseniji Grušovnik, Velizaru Boškoviću, Žarku Babiću, Nadi Petković, Aleksandru Trajkoviću i (potpisniku posebno dragim) Veri Jovanović i Radomiru Rašku Jovanoviću.

Kod njih i mnogih drugih pedagoga znanje su sticale generacije uglednih stručnjaka u svim oblastima.

U skamijama gimnazije, posle Drugog svetskog rata nazvane „Miloš Savković”, po profesoru, književniku i književnom istoričaru koji je kao partizan poginuo 1943. u obližnjem Orašcu, sedeli su i aktuelni potpredsednik SANU Zoran Popović, akademik Vladica Cvetković, književnik Danko Popović, operski pevač Živan Saramandić, glumci Marko Todorović, Dobrila Ilić, Tanja Bošković, Danica Maksimović...

Mi koji smo potekli sa izvora kisele vode želimo našoj gimnaziji, krepkoj starici, dug i plodan, makar i onlajn, život.

Dragovan Laza Lazarević
novinar, Beograd