Milion izbeglih i raseljenih Srba

Od našeg stalnog dopisnika
Banjaluka, 26. juna – Predsednik Hrvatske Stjepan Mesić ne propušta nijednu priliku, pogotovo kada istupa u inostranstvu, da kaže da je „Republika Srpska stvorena etničkim čišćenjem”. Poslednje ovakve optužbe, adresirane na srpski narod, Mesić je uputio početkom ove nedelje u Beču, učestvujući na „Bruno Krajski forumu”.

Da Mesić, kada je reč o etničkom čišćenju, nije odmakao dalje od slike stvorene ratnom i poratnom propagandom, svedoči i knjiga „Antropogeografska stvarnost Srba u Bosni i Hercegovini”, demografa dr Steve Pašalića, profesora na Filozofskom fakultetu u Banjaluci. Prema podacima koje je on prikupio, sa teritorije Republike Srpske tokom rata je izbeglo, proterano i raseljeno nešto manje od 400.000 Bošnjaka i više od 90.000 Hrvata.

Istovremeno, sa područja koje je pripalo Federaciji BiH „otišlo” je 419.000 Srba. Kada se uzme u obzir da su Srbi činili 33 odsto stanovništva BiH, procentualno gledano oni su bili veće žrtve etničkog čišćenja od Bošnjaka i Hrvata. Dakle, sva tri naroda u BiH su i te kako koristila „etničku metlu”.

Predsednik Dokumentaciono-informativnog centra „Veritas” Savo Štrbac za naš list kaže da je, prema popisu iz 1991. godine, u Hrvatskoj bilo 582.000 Srba i 106.000 Jugoslovena, od kojih je najmanje 60 odsto bilo etničkih Srba. „Prema popisu iz 2001. godine, koje je objavio Statistički zavod Hrvatske, u ovoj državi je bilo 201.000 Srba i 79.000 Jugoslovena. Dakle, za deceniju se broj Srba u Hrvatskoj smanjio za 400.000”, naglasio je Štrbac.

Kada se saberu Srbi izbegli iz BiH i raseljeni unutar njenih granica, zatim Srbi koji su proterani ili samovoljno, zbog opštih okolnosti, otišli iz Hrvatske i više od 200.000 Srba, koji su – opravdano strepeći od terora albanske većine – otišli sa Kosova i Metohije, dođe se do cifre koja premašuje milion. Bez obzira na to, u očima međunarodne javnosti i dalje vlada stereotip o Srbima kao narodu koji je za vreme poslednjih ratova jedini etnički čistio svoje teritorije.

Osim toga, Republici Srpskoj se redovno prigovara da malo radi na omogućavanju povratka Bošnjaka i Hrvata. O tome dr Stevo Pašalić za naš list kaže: „S obzirom na to da u BiH nije bilo popisa stanovništva od 1991. godine, svi sadašnji podaci o povratku moraju se uzeti s rezervom. Ali, ozbiljne procene govore da danas u Republici Srpskoj živi 85 odsto Srba i 15 odsto ostalih. S druge strane, prema proceni federalnog Zavoda za statistiku, u Federaciji BiH živi između tri i četiri odsto Srba. U Zvornik se vratilo više od 20.000 Bošnjaka, u Prijedor se vratilo oko 25.000 Bošnjaka, a u Bijeljinu desetak hiljada. Znači, više se Bošnjaka vratilo u Zvornik nego Srba u Sarajevo, gde ih je do rata bilo 157.000. Ovi podaci potpuno obezvređuju tezu bošnjačkih političara da bi popis stanovništva značio ’cementiranje’ „etničkog čišćenja.”

U Hrvatsku se do sada, prema podacima Visokog komesarijata Ujedinjenih nacija za izbeglice, vratilo 52.000 Srba, a Srbi povratnici na Kosmet, figurativno rečeno, mogu se izbrojati na prste jedne ruke.