Car Dušan ‒ nesuđeni predvodnik krstaškog pohoda

Jutjub kanal „Slušate Kolarac” obogaćen je snimkom predavanja „Car Dušan ‒ nesuđeni predvodnik krstaškog pohoda”, poslednjim u ciklusu „Srbi i krstaši” dr Aleksandra Uzelca.

Detaljima „Dušanove burne i slavne epohe” predavač se ovom prilikom nije bavio, već samo ukazao na „ovu često zanemarenu, ali vrlo intrigantnu epizodu koja se odigrala pred kraj njegove vladavine” ‒ kada je na leto 1354. srpski car uputio svoje poslanstvo u Avinjon (tadašnja enklava na granici između Francuske i Rimskog carstva).

Njegovi članovi putovali su preko Venecije, a papa Inoćentije Šesti, koji je bio izuzetno motivisan idejom ujedinjenja crkava i nastojao da svoju suprimatiju nametne pravoslavnoj crkvi, primio ih je u rezidenciji „Vila Nova” na levoj obali Rone.

Obavestili su ga da je „njihov gospodar spreman da prizna papu kao oca hrišćanstva i zastupnika Svetog Petra”, a ono što zauzvrat traži bilo je da ga papa imenuje za zapovednika sveopšte hrišćanske vojske koja će da povede rat protiv Osmanlija.

Pretpostavlja se da je u Dušanovim pregovorima sa papom određenu ulogu igrao i tadašnji venecijanski dužd Andrija Dandolo, ali i vođa najamnika, vitez Palman iz Letimberga, koji je zapovedao Dušanovom gardom od 300 Nemaca.

Papa je carevom poslanstvu odgovorio da je spreman da prihvati predlog i da će u najskorije moguće vreme poslati svoje legate u Srbiju da utanače dogovor, što je i učinio. Pre toga poslao je i pismo Dušanu, kao i drugim uglednim ličnostima na srpskom dvoru ‒ carici Jeleni, patrijarhu Joanikiju, despotu Jovanu Oliveru...

Međutim, prema zapisima Filipa de Mezijera, dolazak papskog izaslanika Pjera (Petra) Tome u Srbiju nije protekao u prijatnom tonu. On je najpre odbio da srpskom vladaru celiva noge, zbog čega je ovaj svojim podanicima zabranio da prisustvuju službi koju vrši svakog dana, zapretivši kaznom oslepljenja.

Ali kasnije su njihovi odnosi otoplili i Toma je ostao više od šest meseci u zemlji, gde je temeljno raspravljano o mogućem krstaškom pohodu. Ipak, nedugo pošto je Toma krenuo put Venecije, car Dušan je preminuo.