Danas se obeležava Međunarodni dan šuma

Međunarodni dan šuma ustanovljen je 1971. godine na 23. zasedanju Generalne skupštine Evropske konfederacije za poljoprivredu. Generalna skupština Ujedinjenih Nacija je 2012. godine donela odluku da će se obeležavanje Međunarodnog dana šuma organizovati 21. marta svake godine, na dan prolećne ravnodnevnice na severnoj hemisferi, odnosno jesenje ravnodnevnice na južnoj hemisferi.

Šume su u biološkom smislu najraznovrsniji ekosistemi na Zemlji i faktor koji utiče na stabilnost svih ostalih ekosistema. Šume predstavljaju stanište za mnoge biljne i životinjske vrste, regulišu vodni režim i imaju značajnu zaštitnu ulogu u sprečavanju poplava, erozija i klizišta. U odnosu na ljude, šume imaju izražen socio-ekonomski karakter, kao i uticaj na povećanje kvaliteta životne sredine i života stanovništva. Dobro su od opšteg interesa, svojevrsni čuvari biodiverziteta i genofonda, odnosno jedan od glavnih centara ukupne biološke raznovrsnosti.

Srbija je sve do polovine XIX veka bila obrasla gustim neprohodnim šumama. Ukupna površina pod šumama u Srbiji danas iznosi 2.254.000 hektara, odnosno pokrivenost je 29,1 odsto. Od ove površine, državne šume zauzimaju 53 odsto, dok privatne šume zauzimaju površinu od 47 odsto. U šumama Srbije prisutno je 49 vrsta drveća, od čega je 40 lišćarskih, a 9 četinarskih.

Nacionalnom Strategijom pošumljavanja teži se da se ovaj procenat podigne na oko 42 odsto do 2050. godine

– Jedan od prioritetnih ciljeva u zaštiti prirode očuvanje i unapređenje šuma kao našeg najvećeg prirodnog bogatstva koje predstavlja najvažniji izvor biološkog diverziteta. Poseban značaj šume imaju u održavanju ekoloških procesa i ravnoteže, štiteći osetljive ekosisteme, slivove i izvorišta voda. Ono što je važno pomenuti na ovaj dan je to da šume u okviru zaštićenih prirodnih dobara Srbije učestvuju sa 80 odsto površine. Stoga, Zavod za zaštitu prirode Srbije u strateškim aktivnostima za povećanje površine zaštićenih područja i unapređenje njihovog upravljanja kroz nacionalne i međunarodne mreže zaštite, poseban značaj daje zaštiti šumskih kompleksa kao nosilaca ukupnih vrednosti naše prirode, izjavio je povodom obeležavanja Međunarodnog dana šuma, direktor Zavoda mr Aleksandar Dragišić.

O značaju šuma u sistemu zaštite prirode, po rečima mr Dragišića,  govori i podatak da su prva zaštićena područja u Srbiji šumski ekosistemi Strogi rezervati prirode „Felješana“ i Mustafa“ na teritoriji opštine Majdanpek.

Zakon o šumama donet je 1891. godine. Povod je bio krčenje šuma koje je poprimilo takve razmere da se već tada vodila diskusija o problemu šumarstva u Narodnoj skupštini Kneževine Srbije.

Danas, kao netaknuti šumski ekosistemi zaštićeno je preko 30 strogih rezervata prirode, dok se u okviru većih područja, kao što su nacionalni parkovi i parkovi prirode ovi prostori čuvaju u I režimu zaštite. Kao područja sa najvećom šumovitošću kod nas ističu se Park prirode „Golija”, Nacionalni park „Tara”, Park prirode „Stara planina”, Specijalni rezervat prirode „Goč-Gvozdac”, Park prirode „Stolovi”  i mnogi drugi. Površina šuma pod zaštitom uskoro će biti znatno povećana proglašenjem novih područja za zaštićena, kao što su parkovi prirode „Kučaj-Beljanica” i „Mojstirsko-Draške planine”.

Prema međunarodno prihvaćenoj definiciji, šume u Srbiji su u odnosu na prirodnost, podeljene u tri kategorije: šume bez prisutnih intervencija čoveka (prašume), koje pokrivaju minimalnu površinu od 1.200 ha (0,1 odsto), a koja je sigurno znatno veća u našim uslovima ako se uzme u obzir ukupna površina sastojina obuhvaćenih objektima strogo rezervatskog tipa u zaštićenim područjima, polu-prirodne šume pokrivaju 92,1 odsto obrasle površine, i veštački podignute sastojine i plantaže mekih lišćara, koje pokrivaju 7,8 odsto ukupne površine pod šumama, navodi e u saopštenju ZZPS.