I vaskularna oboljenja oka izazivaju migrene

Iznenadni gubitak vida jedan je od važnih zdravstvenih problema s kojima se svakodnevno hvataju u koštac oftalmolozi. Pacijenti ga opisuju kao zamućenje, zamagljenje vida, ili navlačenje sivo-crne zavese ispred jednog ili oba oka. U zavisnosti od uzroka, pad vida može da traje od nekoliko sekundi do više dana, a u nekim slučajeva se radi o trajnom gubitku vida. Što gubitak vida duže traje, veća je verovatnoća da je uzrok ozbiljniji, a prognoza lošija. Ovaj problem se češće javlja kod osoba starijih od 45 godina, ali se može dogoditi i kod mlađih ljudi (usled migrene, retrobulbarnog neuritisa, ablacije mrežnjače, traume oka). Takođe, u zavisnosti od uzroka iznenadni pad vida se može javiti kao izolovana pojava, ali isto tako je moguće da se dogodi i više puta u toku jednog dana.

Potpukovnik docent dr Bojan Kovač, iz Klinike za očne bolesti Vojnomedicinske akademije, ističe da brojna oftalmološka, ali i sistemska oboljenja mogu biti razlog pojave iznenadnog gubitka vida na jednom ili oba oka. Uzroci ovi pojave mogu biti relativno benignog karaktera, kao što je migrena, ali se najčešće radi o vaskularnim oboljenjima oka (okluzivne bolesti arterija i vena-infarkt oka) i krvnih sudova uopšte. Posebnu pažnju treba obratiti na cerebrovaskularne bolesti gde iznenadni gubitak vida ili dela vidnog polja može biti jedna od glavnih kliničkih manifestacija, a ponekad i jedina.

– Osobe koje imaju tranzitorne iznenadne gubitke vida koji nastaju zbog spazma krvnih sudova imaju povišen rizik od nastanka infarkta mozga i infarkta srca. Takođe jedan od čestih razloga za ovu pojavu jesu i oboljenja očnog živca u vidu različitih vrsta optičkih neuropatija, odnosno neuritisa. Do naglog gubitka vida takođe mogu dovesti različite vrste krvarenja u oku, ali i pojava ablacije mrežnjače. U nekim slučajevima nagli gubitak vida se može desiti i kod pacijenata s glaukomom. Katarakta kao najčešće stanje u oftalmologiji može biti razlog za nagli pad vida samo ukoliko je nastala kao posledica povrede oka – kaže dr Kovač.

Svaka osoba kojoj se desi bilo koja forma iznenadnog pada vida treba da se javi na oftalmološki pregled, čak i u slučajevima da ova pojava traje samo nekoliko sekundi. Lekar koji pregleda pacijenta pre detaljnog oftalmološkog pregleda mora da prikupi određene informacije kao što su: godište pacijenta, vreme pojave i trajanje gubitka, odnosno slabljenja vida (sekunde, minuti, dani, nedelje), obrazac gubitka vida (centralni vid, periferni, difuzni pad ili sektorasti ispad u vidnom polju), postojanje provokativnih faktora (promene položaja tela), da li je gubitak vida na jednom, ili na oba oka, da li postoje neke pridružene tegobe (glavobolja, fotofobija, bol u oku), da li se nešto slično već dešavalo i da li je pacijent imao neku povredu ili operaciju oka.

– Faktori rizika koji moraju biti prepoznati i evaluirani se odnose na postojanje drugih, sistemskih bolesti kao što su: poremećaji srčanog ritma, tromboembolija, arterijska hipertenzija, koronarna bolest, cerebrovaskularna bolest, dijabetes, hiperholesterolemija, pušenje cigareta, sistemske bolesti vezivnog tkiva (autoimune bolesti), različiti hematološki poremećaji, upotreba nekih lekova, ali i opojnih, stimulativnih sredstava. Evaluacija iznenadnog gubitka vida vrlo često nije samo oftalmološka. U zavisnosti od uzroka često je potrebno uključiti i lekare drugih specijalnosti, kao što su: kardiolozi, neurolozi, hematolozi, endokrinolozi, infektolozi… – smatra dr Kovač.

Vrlo često pitanje koje pacijenti postavljaju kada im se ovakav problem desi jeste da li problem može da se reši hirurškom intervencijom.

Naš sagovornik kaže da u nekim slučajevima naglog gubitka vida, kao što su krvarenja u oku, ablacije mrežnjače i traumatska katarakta terapijski pristup zahteva hiruršku intervenciju, koja kod ablacije mrežnjače treba da se uradi što je pre moguće. Takođe, ponekad su neophodne i hirurške intervencije lekara drugih specijalnosti (suženje karotidnih arterija, povišen intrakranijalni pritisak).

– Terapija i prognoza zavise pre svega od uzroka koji je doveo do pada vida, a pored oftalmološke podrazumeva lečenje pridruženih bolesti koje mogu biti i glavni razlog iznenadnog gubitka vida. Pacijenti moraju biti svesni da lekari mogu da pomognu, ali je potrebno da i oni doprinesu tome promenom nekih životnih navika, odnosno da prekinu s pušenjem cigareta, upotrebom stimulativnih sredstava, kao i da imaju adekvatan odnos prema drugim bolestima od kojih se leče – zaključio je dr Kovač.