Venera iz paleolita

Vilendorfska Venera (nem. Die Venus von Willendorf) je statueta ženske osobe, pronađena 1908. godine na paleolitskom nalazištu blizu Vilendorfa u Donjoj Austriji. Pretpostavlja se da potiče iz perioda od 24.000 do 22.000 godina pre naše ere. Pored „Ranjenog bizona” naslikanog na tavanici pećine Altamira u severnoj Španiji, kao i crteža iz pećine Lasko u Francuskoj predstavlja remek-delo paleolitske umetnosti.

Umetnost ovog perioda uglavnom čine crteži životinja, poput jelena, bizona, mamuta, nosoroga kao i skulpture rađene u kamenu, od gline i kostiju životinje. Te statue su malih dimenzija a najčešće prikazuju žene, pa se nazivaju paleolitske Venere, i do sada ih je u Evropi i Aziji pronađeno više od 130.

Vilendorfska Venera je praistorijski idol plodnosti i materinstva. Otkrio ju je i opisao austrijski arheolog Jozef Sombati (nem. Josef Szombathy). Statueta je visoka 11,1 centimetar, a oblikovana je od krečnjačkog kamena obojenog crvenim okerom.

(/slika2)Predstavlja žensku figuru, preuveličanih grudi, bedara i stomaka, dok su noge i ruke, izuzetno tanke i presavijene iznad grudi, a neproporcionalno mala stopala, sumarno su oblikovana i zanemarena u obradi.

Paleolitski umetnik, ako izuzmemo veoma lepo urađenu predstavu kose (neobičnog ornamenta na glavi, koji se može shvatiti kao predstava „frizure”) nije posvetio pažnju oblikovanju nijednog detalja na licu. Cela statua ima jajoliki oblik kamena u kome je rađena.

Desetak godina kasnije, na istom lokalitetu, samo nekoliko metara dalje, pronađena je još jedna Venera, nešto većih dimenzija, izrađena od zuba mamuta.

Vilendorfska Venera danas se čuva u bečkom Prirodnjačkom muzeju (nem. Naturhistorisches Museum).

Austrijska pošta početkom avgusta obeležava stogodišnjicu pronalaženja Venere (otkrivena je 7. avgusta 1908. godine) izdavanjem prigodnog bloka, nominale 3,75 evra sa predstavkom figure i natpisom Vilendorfska Venera 1908-2008.

D. P.