Sećanje na mitropolita Amfilohija

Minula je godina, a i „nedelja mitropolita Amfilohija” u SPC i pravoslavnom rodu, molitveno propraćena, koji se rodio na Božić 7. januara 1938. godine, kao Risto Radović u Donjoj Morači od oca Ćira i majke Mileve. Po završenoj školi u manastiru Morača, u Beogradu je nastavio Bogosloviju Svetog Save, a na Bogoslovskom fakultetu diplomirao je 1962. godine, studirajući uporedo i klasične jezike na Filozofskom fakultetu.

Zatim Risto (imenjak Hristov) odlazi u Rim kao postdiplomac, a nakon toga u Bern, gde je magistrirao 1965. Potom Risto, koji je „pre rođenja”, kako je govorio, u svojoj roditeljki bio na poklonjenju Sv. Vasiliju Ostroškom, odlazi sa Zapada u Grčku, nastavljača slavne Vizantije (330–1453), gde provodi oko sedam godina. Tamo, kao duhovno čedo Sv. Justina Ćelijskog i oca Pajsija sa Svete Gore, prestaje da bude Risto, koji umire i rađa se kao monah Amfilohije. Sav pogružen u svetootačkoj premudrosti Hristovoj u Atini je doktorirao na Sv. Grigoriju Palami, savremeniku srpskog cara Dušana Silnog.

Arhimandrit Amfilohije je potom otišao u Pariz, gde je na Duhovnoj akademiji Svetog Sergija držao predavanja, a zatim je došao i na Bogoslovski fakultet u Beogradu. Godine 1985. Sveti arhijerejski sabor SPC izabrao ga je za episkopa banatskog, da bi ka 1990. postavio za mitropolita crnogorsko-primorskog. Mitropolit je na tom vladičanskom tronu i preminuo 30. oktobra 2021, uoči praznika Sv. apostola Luke i Svetog Petra Cetinjskog.

Za tri decenije ognjene revnosti u Duhu svetom, mitropolit Amfilohije, uz pomoć Božiju i Svih svetih, obnovio je s narodom i sveštenstvom više od 600 bogomolja, isto toliko rukopoložio i zamonašio sveštenih lica. Amfilohije je otvorio i Bogosloviju Svetog Petra na Cetinju, zatim Radio „Svetigora” i časopis s istim imenom, koji izdao na hiljade knjiga s duhovno-filozofskom tematikom, među kojima su i njegova dela. Ove knjige su bile za narod koji je spolja i iznutra osam decenija duhovno raslabljivan i rasrbljivan u „Brozomori”. Spolja nevernima, a iznutra malovernima, ali kroz ta dva stupa probijala se Crkva Hristova.

Nije li nas u tom smeru Zapad „davio” sankcijama i „celivao” NATO bombama. Prof. dr Smilja Avramov govorila je i pisala da su još 1976. najmoćnija tri vladara „tajno” dogovorila da Pravoslavnu crkvu, „koja je hegemon”, i Rusiju napadaju. Dešavanja u Ukrajini i Crnoj Gori to najbolje potvrđuju.

Neumornom mitropolitu Amfilohiju u goste su dolazili patrijarsi cele Vaseljene iz Jerusalima, Carigrada, Moskve i brojni drugi, kao najelitnijem duhovnom autoritetu pravoslavlja. Sv. Nikolaj je u Bogomoljačkom pokretu imao oko 100.000 vernika, a mitropolit Amfilohije u molitvenim litijama po 200.000 duša, lečeći „bogo i bratomržnju” Hristovom ljubavlju, „bogoljubljem i bratoljubljem”, braneći od bezbožnih svetinje koje slave Božije ime. Time čuvajući kroz njih i sami sebe.

Protojerej-stavrofor dr​ Aleksandar Sredojević,
Beograd