Preispitivanje posttraumatskih vrednosnih sistema

Pančevo - U Galeriji savremene umetnosti Kulturnog centra Pančeva otvorena je izložba 15. Nove tehnologije „Brčkanje/Civil”. „Nove tehologije” je projekat koji kroz saradnju umetnika i institucija publici pruža mogućnost novih saznanja o savremenim tehnologijama u oblasti vizuelnih umetnosti, kao i korišćenja stečenih saznanja o novim medijima u saradnji sa domaćim i internacionalnim kustosima i umetnicima.

Ove godine posetioci su u prilici da izložbom „Brčkanje/Civil”, prisustvuju nesvakidašnjem umetničkom doživljaju kroz video-radove, tekstualne, video i audio-instalacije, printove, objekte i skulpture, kao i „ready made” (redi mejd) objekte. Postavka je nastavak saradnje umetnika Vladimira Freliha i Dragana Matića, kojima se ovom prilikom pridružuje i Goran Despotovski. Umetničko delo, kao u ovom slučaju izložba ograničenog trajanja, poslednjih decenija doživljava značajne promene, napominje selektor Vladimir Mitrović, jer samo do pre nekoliko decenija, izložbe su bile prezentovane kao skup pojedinačnih umetničkih radova, izvedenih u istim ili različitim umetničkim formatima. U slučaju izložbe Freliha, Matića i Despotovskog, galerija postaje poligon pa i poprište usklađenih, mada različitih umetničkih dela kroz čitavu lepezu novih umetničkih tehnika. Sve skupa, pojedinačni radovi i objekti u galerijskom prostoru kao svojevrsnoj pozornici, na različite načine preispituju regionalne (eksjugoslovenske) društvene posttraumatske vrednosne sisteme, kao i univerzalne ljudske frustracije.

– Koncept izložbe trojice umetnika vizuelno počiva na narativnim premisama klasičnog slikarstva, realizovanog savremenim tehničko-tehnološkim sredstvima. U projektu „Brčkanje” se takođe determinišu i shvatanja sopstvenih bioloških i političkih života, kroz brčkanje kao univerzalni momenat dečje igre u bezopasnoj plitkoj vodi. Ipak autori su svesni da je bezbednost plitke vode danas samo zamka za lakoverne, dok je u radovima označavaju kroz metafore života i smrti, smisla i besmisla, paradoksa, estetike, poezije, politike i anarhije. Nije zanemarljivo ni, za domaće prilike specifično, okruženje ovog umetničkog udruživanja, gde umetnici potiču iz dve, nažalost još (polu)zaraćene države s istim bekgraundom, zajedničkom istorijom, ali i zajedničkim užasnim iskustvima ratnih događaja koji se danas pretapaju u nikada okončanu tranziciju i vladavinu krupnog kapitala – ocenjuje istoričar umetnosti Vladimir Mitrović, kustos u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine, i skreće pažnju da složena umetnička i medijska struktura izložbe otvara novo poglavlje u saradnji ovih umetnika koji ne pripadaju nekom određenom pokretu, ali već nastupaju kroz zajedničke umetničke i izvođačke projekte.

Osječanin Vladimir Frelih često se bavi vizualizacijom medijski rubnih područja, kako digitalnih tako i analognih medija, njihove međusobne komunikacije, prevodivosti, samorazumljivosti ili kompatibilnosti. Krajnji produkt ‒ umetnički rad, neretko je estetski oblikovana nuspojava zasnovana na konceptualnom sadržaju, bilo da se radi o videu, video-instalaciji, fotografiji, vebu, kompjuterskom programu bilo o objektu i slici u svim njenim varijacijama. Pojedinac, zajednica, društvo neodvojivi su elementi njegovog umetničkog i pedagoškog promišljanja.

Umetnički rad Dragana Matića iz Bačkog Petrovca, obuhvata medij slikarstva, redi mejda, digitalnu fotografiju, video, performans, elektronski zvuk, dizajn robota. Član je umetničkih grupa „Multiflex” (Multifleks) i „Happy Trash Production” (Hepi treš prodakšen), a bavi se i konzervacijom i restauracijom, kao i likovnom edukacijom osoba oštećenog sluha. Vrščanin Goran Despotovski za sobom ima 58 samostalnih i više kolektivnih nastupa u zemlji i inostranstvu i višestruko je nagrađivan autor.