Da li su Cerak vinogradi u opasnosti

Menja se urbanističko-projektantska dokumentacija koja od prekrajanja štiti Cerak vinograde – ista ona dokumentacija na osnovu koje je pre tri godine to naselje Vlada Srbije proglasila za kulturno dobro, a ono se našlo i u stalnoj kolekciji Muzeja savremene umetnosti MoMA u Njujorku i ima status prvog ekološkog naselja u Beogradu. To tvrdi Milenija Marušić, autor i glavni odgovorni projektant naselja Cerak vinogradi.

U apelu za zaštitu i očuvanje Ceraka Marušićeva traži od republičkih i gradskih institucija i Komisije za planove da se aktuelnim izmenama Plana generalne regulacije (PGR) ne propisuje izrada novog plana detaljne regulacije za celo naselje zato što već postoje bazični urbanistički projekti na osnovu kojih je sagrađeno više od 90 odsto sadržaja u naselju od 1979. do 2012. godine.

– Pored ranije obustavljena tri detaljna urbanistička plana naselja, PGR i njegova aktuelna izmena praktično stavlja van snage i tri urbanistička projekta za naselje koja u svojstvu autentične autorske arhitekture sadrže detaljno razrađena idejna rešenja i idejne projekte objekata, partera, saobraćaja i naseljskih instalacija, koja su samo tehnički finalizovana u odgovarajućim glavnim projektima, sa svim urbanističkim parametrima potrebnim za dobijanje građevinske dozvole i na osnovu kojih je izgrađeno naselje – objašnjava Marušićeva.

Ona dodaje da su urbanistički projekti osnov i potvrda celovitosti urbanističko-arhitektonskog rešenja naselja – kako izgrađenog tako i manjeg, još neizgrađenog dela. Na osnovu njih je naselje vrednovano po nacionalnim i internacionalnim kriterijumima kroz protekle decenije. Zato se, tvrdi ona, ne mogu ukinuti, nego moraju poštovati, oni jesu i ostaju stečena obaveza.

– Poništavanjem osnovne arhitektonsko-urbanističke dokumentacije na osnovu čijih kvaliteta je i doneta, dovodi se u pitanje odluka Vlade Srbije o proglašenju naselja za kulturno dobro i mesto u stalnoj postavci Muzeja MoMA u Njujorku, kao i status prvog ekološkog naselja u Beogradu – navodi ona i pita čemu će taj novi plan da služi i u čiju korist se radi za naselje sa najvišim stepenom nacionalne zaštite.

Kao prostorno kulturno-istorijska celina, Cerak jedan i Cerak dva prvo su stambeno naselje moderne arhitekture sa prostora bivše Jugoslavije koje je upisano u registar kulturnih dobara. Tako je tridesetogodišnja borba da se čukarički kompleks sačuva u autentičnom izgledu, baš kako je 1987. izgrađen prema projektu bračnog para Milenije i Darka Marušića i njihovog kolege Nedeljka Borovnice, okončana. Ali, tu tačka nije stavljena jer država, vlasnici i korisnici 92 hektara na kojima je podignuto 67 objekata i 3.650 stanova imaju obavezu da ih štite i spreče svaki pokušaj samovoljnih graditeljskih intervencija.