Putokaz: Dom Plavog Anđela

Arilje, gradić Zapadne Srbije, čuven je po Crkvi svetog. Ahilija, zadužbini kralja Dragutina iz 13.veka, u kojoj se nalazi freska Plavog Anđela, najkvalitetnijim malinama, piscu Dobrilu Nenadiću.

Arilje nosi epitet najzdravije i najčistije sredine u Srbiji a leži u slivu bistrih planinskih reka Rzava i Moravice čije vode piju ljudi u mnogim srpskim gradovima.

U njemu živi oko8.000 stanovnika, a cela opština ima 20.000 stanovnika, među kojima su najbrojnija seoska domaćinstva rasuta po planinskim vrletima. Najviši vrh u ovom kraju je Kukutnica koji se nalazi na nadmorskoj visini od 1.328metara.

Arilje je nekada bilo sedište episkopije. Crkva Sv. Ahilija je poznata po svom raskošnom živopisu i portretima kraljeva Dragutina i Milutina i Dragutinove žene Kataline, ugarske princeze. Pripada Raškoj školi. Malo se zna da je crkva Svetog Ahilija dom Plavog Anđela koji je isto tako živopisan kao i Mileševski Beli Anđeo, ali ne i toliko čuven. Nepravedno.

Dobrilo Nenadić, jedan od najplodotvornijih srpskih pisaca, proneo je slavu sredine iz koje potiče.

Priče i legende koje kruže Ariljem i okolinom, odraz su duhovnosti, naroda ovog kraja. Reka Rzav je nepresušni izvor priča, ali i pitke planinske vode. Tu su i mnogobrojne vodenice koje melju žito, ali i prave struju, ribnjaci sa kalifornijskom i pastrmkom potočarom.

Ariljske vode su i lekovite. U selu Visoka, 34kilometara od sedišta opštine, nalazi se Visočka banja, čija voda izvire u samom koritu reke. Banja ima dva kupatila otvorenog tipa, temperatura vode je 28 stepeni Celzijusa, leči reumu, bolesti kostiju,srčane tegobe, živce i izuzetno poboljšava vid, ali nije uređena za posetioce i uglavnom je koristi okolno stanovništvo.

Arilje je poznato i po zdravoj hrani. Ovo je grad malinavrhunskog kvaliteta. Sve što se ubere, izveze se.Gaji se još i šljiva „požegača”, jabuka „budimka” i krompir. Po okolnim planinskim vrletima, žitelji se uglavnom bave stočarstvom. Nadaleko su poznati ovdašnji kajmak i sir, ali i pršuta.Zbog čistoće reka Rzav služi i za ribolov. Šume su bogate vrganjima, smrčkom,lisičarkom i mlečnjakom, pečurkama koje je su prisutne u kuhinjama širom Evrope. Lekovite trave koje se mogu naći na svakom koraku leče razne bolesti.

Arilje je i grad kafana, trube i frule, starih zanata, veštih vezilja i pletilja, ali i atraktivna turistička destinacija. Ovde ima mnogo toga da se doživi.

Osveženje u letnjim večerima treba potražiti u restoranu na vodi „Mlinarev san”, nadaleko poznat po zabavama koje traju do zore, a u istoimenom motelu može se i prespavati. Prenoćište se može pronaći i u seoskim domaćinstvima (oko 100 postelja), a moguće je otići i na organizovane izlete u prirodu.