Zavera protiv sebe

Za sve vreme postojanja Kraljevine SHS (1918–1929) i obe Jugoslavije (1929–1991) među Hrvatima je postojao snažan separatistički pokret, koji je svoje postojanje temeljio na tvrdnjama da je ovaj narod u neravnopravnom političkom položaju, da je diskriminisan, izložen odnarođivanju i asimilaciji i prinuđen da se iseljava u inostranstvo. Od zagovornika ovih teza čulo se i da je „Hrvatska ekonomski iskorišćavana od Srbije” i „da je hrvatski turizam donosio devize koje su završavale u Beogradu koji se ubrzano gradio”. Ovakve priče padale su na plodno tlo među hrvatskim stanovništvom, što se videlo kroz delovanje hrvatskih stranaka između dva svetska rata, formiranjem ustaškog pokreta i nastankom NDH, ispoljavanjem nacionalističkih tendencija u „hrvatskom proljeću”, prilikom nastanka višestranačkog sistema 1989. godine, pobedom HDZ-a u proleće 1990. i potezima koji su vodili ka negiranju Ustavom garantovanih prava Srba u Hrvatskoj, napadima na njih i proterivanjem, raskidanjem veza sa federacijom i provociranjem ratnih sukoba sa JNA od polovine 1991. godine.

A koliko su teze separatista bile neutemeljene i lažne najbolje se vidi sada, trideset godina posle raspada Jugoslavije i osamostaljenja Hrvatske. Srpska dominacija nije postojala ni u jednom periodu, jer je hrvatskim predstavnicima u Kraljevini neprestano iz Beograda nuđeno da participiraju u parlamentu i vladi srazmerno broju osvojenih glasova, pa i više, a 1939. godine omogućeno je jedino Hrvatima da formiraju banovinu s nacionalnim predznakom, koja je na teritoriji, značajno većoj od potonje SR Hrvatske, okupila praktično kompletan hrvatski korpus u Jugoslaviji i obezbedila joj samostalnu zakonodavnu vlast, punu finansijsku nezavisnost, autonomno pravosuđe i formiranje hrvatskih naoružanih odreda. Na kraju Drugog svetskog rata, iako je Hrvatska pripadala silama Osovine, biva nagrađena teritorijalnim proširenjem, pošto u njen sastav ulaze Istra, Rijeka, Zadar, više jadranskih ostrva, i – prvi put u istoriji Baranja. Nemačka je, recimo, bila kažnjena izdvajanjem Istočne Pruske i Austrije i podelom na dve države.

U socijalističkoj Jugoslaviji neprikosnoveni vladar, iznad svih drugih institucija, bio je doživotni predsednik Hrvat Josip Broz Tito. Pošto je iz vrha komunističke vlasti eliminisao sve srpske i prosrpske kadrove (Đilasa, Penezića, Rankovića...), Broz se u donošenju odluka oslanjao, uglavnom, na hrvatske i slovenačke saradnike – Kardelja, Bakarića, Dolanca, Vrhoveca... Od svih jugoslovenskih republika, jedino je Hrvatska imala himnu „Lijepa naša”. Dok je u Srbiji i među Srbima bilo zabranjeno i kažnjivo i pominjanje himne „Bože pravde”, o Hrvatskoj se učilo u školskim programima (znam jer sam imao brata od ujaka u Zagrebu), a ova svečana pesma je intonirana na svim značajnim događajima u Hrvatskoj, uključujući i Univerzijadu u Zagrebu 1987. godine. Zamislimo, šta bi se dogodilo onome ko bi samo predložio da se u Beogradu čuju taktovi „Bože pravde” na, primera radi, Evropskom fudbalskom prvenstvu 1976. godine. Tokom čitavog postojanja zajedničke države Južnih Slovena Zagreb je bio grad s najsnažnijom industrijom (ispred po stanovništvu većeg Beograda), a društveni proizvod Hrvatske, i po glavi stanovnika i zbirno, bio je veći od srpskog.

U Jugoslaviji se broj Hrvata povećavao iz godine u godinu. Svaki naredni desetogodišnji popis stanovništva pokazivao je da je rastao broj pripadnika ovog naroda. Godine 1931. Hrvatska je u sadašnjim granicama imala 3.430,270 stanovnika (72 posto Hrvata), a na poslednjem popisu održanom u Jugoslaviji taj broj je narastao na 4.784.265 (78 posto Hrvata), ili 1,3 miliona više. Kako je to bilo moguće, ako su Hrvati bili prisiljavani da se odriču imena, porekla, svoje nacije, vere, istorijskih simbola...?

Međutim, sve ono za šta su hrvatski nacionalisti i separatisti neosnovano optuživali Beograd i Srbe, počelo je da im se događa u samostalnoj i nezavisnoj Hrvatskoj. Nedavno objavljeni podaci sa ovogodišnjeg popisa pokazuju da se broj stanovnika Hrvatske smanjio za 9,25 odsto u odnosu na popis iz 2011. godine, odnosno za 396.360. Hrvatska sada ima 3.888.529 stanovnika, što je za skoro devet stotina hiljada manje nego dok je bila u jugoslovenskoj „tamnici naroda”.

Hrvatski bruto društveni proizvod je donedavno bio veći od srpskog za deset milijardi evra. Međutim, krajem prošle godine hrvatski BDP je iznosio 48,3 milijarde evra, a srpski 46,1. S obzirom na znatno veće stope privrednog rasta Srbije, očekuje se, i po najavama predsednika Aleksandra Vučića, da će naša zemlja uskoro prestići Hrvatsku po BDP-u. A to se nije događalo ni onda kada su „Hrvati bili ekonomski tlačeni i eksploatisani od strane Srba”.

I na kraju, mi koji smo pratili fudbal i u bivšoj državi, dobro se sećamo tvrdnji iz Zagreba i Splita da je sve bilo centralizovano, te da su srpski klubovi Zvezda i Partizan, tobože, bili favorizovani u odnosu na Dinamo i Hajduk, pa su u Hrvatskoj nestrpljivo čekali da se osamostale i postanu nacionalni prvaci. Za one koji ne prate pomno fudbalska dešavanja u susednoj državi, evo podatka da splitski Hajduk nije bio prvak Hrvatske punih 17 godina. Da se to dogodilo za vreme Jugoslavije, pljuštale bi optužbe da je to srpska zavera protiv hrvatskog fudbala.

Ovako, neka susedi provere kako su tako vešto i uspešno skovali i sproveli zaveru protiv samih sebe na političkom, demografskom, privrednom i sportskom planu.

Poslanik u Skupštini Srbije

Prilozi objavljeni u rubrici „Pogledi” odražavaju stavove autora, ne uvek i uređivačku politiku lista