Bunjevci traže izvinjenje gradonačelnika

Subotica – Manifestacija „Dužijanca“, posvećena slavljenju završetka žetve, koja je trebala da bude najveća godišnja turistička atrakcija grada, neretko se pretvara u pravi skandal. Pre dve godine, gost „Dužijance“ bio je Ante Đapić, predsednik desničarske Hrvatske stranke prava, a tada gradonačelnik Osijeka, koji je u svečanoj loži sedeo sa gradskim rukovodstvom i tadašnjim ministrom poljoprivrede, Subotičankom Ivanom Dulić-Marković.

Ovaj eksces još nije zaboravljen, da bi novi sada bio izazvan pozivnicom za centralnu manifestaciju, u nedelju, 10. avgusta, koju je potpisao gradonačelnik Subotice Saša Vučinić, a gde se kaže da je „Dužijanca“ običaj „bunjevačkih Hrvata“! Ovakav tekst pozivnice Bunjevački nacionalni savet označio je kao otvoreno asimilatorski i neprihvatljiv. Zbog toga od Saše Vučinića traže izvinjenje i odbijaju da učestvuju ove godine na „Dužijanci”.

– Nemamo ništa lično protiv gradonačelnika i imamo puno razumevanje za njegovu mladost i početak rada na toj funkciji, ali, s druge strane, ne možemo ćutke dozvoliti da nas prevode u drugi identitet, da se naš ponos gazi i da nam se uskraćuje pravo da kroz kulturu negujemo svoju samobitnost. Subotica je izgrađena na multikulturalnosti, a sada se, ovakvim svrstavanjem „Dužijance“ da ona pripada samo skupini „bunjevačkih Hrvata“, nama uskraćuje pravo da radost oko završetka žetve pripada i nama kao i drugim građanima Subotice – kaže za „Politiku“ predsednik Bunjevačkog nacionalnog saveta Nikola Babić.

Povodom teksta pozivnice za „Dužijancu“ u kojoj se ona jednosmisleno označava kao manifestacija „bunjevačkih Hrvata“, Bunjevački nacionalni savet, kao najviše nacionalno telo, izdao je poduže saopštenje u kome se podseća da u gradu živi, po poslednjem popisu stanovništva, oko 11 odsto Bunjevaca, i isto tako oko 11 odsto Hrvata, a ne, kako navode, „bunjevačkih Hrvata“. Dodaje se još da su Bunjevci 15. avgust kao Dan „Dužijance” izabrali za nacionalni praznik.

„Način na koji se ’Dužijanca’ kao gradski praznik organizuje i podvodi pod okvir tzv bunjevačkih Hrvata na putu je otvorene asimilacije Bunjevaca u Hrvate, koju pojedine strukture iz redova hrvatske nacionalnosti promovišu već duže vreme, a na naše iznenađenje i žalost bez ikakvih sankcija od strane nadležnih državnih institucija zaduženih za zaštitu prava nacionalnih manjina u Srbiji“, stoji u saopštenju Bunjevačkog nacionalnog saveta. Tako je ove godine „Dužijanca” samo dodala novu „ciglu“ u poveći zid sporenja oko porekla Bunjevaca – koji ne žele da budu gurnuti u „krilo“ ni srpske ni hrvatske nacionalne grupe.

– Veoma mi je žao ako je Bunjevce uvredila formulacija jer i Bunjevci znaju da u celokupnom svom političkom delovanju nisam ograničavao ničije pravo na izražavanje nacionalne pripadnosti. Uostalom, jedini sam lokalni funkcioner koji je posećivao sve manifestacije Bunjevačkog nacionalnog saveta i uopšte bunjevačkih kulturnih institucija – objašnjava za „Politiku“ gradonačelnik Saša Vučinić. Uostalom, predsednik grada, kako kaže, još čuva pismo koje mu je uputio BNS, a u kome se kaže da će njegovo ime biti zlatom upisano u istoriju Bunjevaca, jer je vratio njihovu zastavu u Skupštinu opštine.

„Dužijanca” je tradicionalni običaj ovdašnjeg stanovništva kojim se obeležava kraj žetve a koji se pretvara u narodno slavlje igrama, biranjem najlepšeg kosca i njegove pratilje, ili, kako se ovde kaže, bandaša i bandašice, i tradicionalnom povorkom koja se završava predajom hleba umešenog od novog žita „starešini grada“, odnosno gradonačelniku. „Dužijanca” se u gradu praznuje već nekoliko dana a centralna manifestacija zakazana je za nedelju, 10. avgust.