Ima li BiH više birača nego stanovnika

Od našeg dopisnika

Sarajevo – Centralna izborna komisija BiH (CIK) utvrdila je da pravo glasa na predstojećim opštim izborima u BiH (2. oktobra) ima ukupno 3.368.666 birača, što je za 13.237 više nego što ih je bilo na izborima 2018. godine. Birački spisak zaključen je, kako navode iz CIK-a, „nakon ažuriranja podataka, isteka žalbenog roka za birače izvan BiH, te upoređivanja podataka s relevantnim bazama podataka u BiH” i kao takav „biće korišćen na biračkim mestima na dan izbora”. Na podatak o broju birača stižu različite reakcije, a neki smatraju da je birački spisak „friziran”.

Bolji poznavaoci prilika u BiH, kad je reč o broju njenih stanovnika, kojih je, po različitim osnovama, iz godine u godinu sve manje, smatraju da objavljeni birački spisak ni približno ne odgovara stanju na terenu i da sigurno nije prečišćen i ažuriran. Pozivaju se na podatke domaćih zvaničnih institucija, prema kojima BiH u ovom trenutku ima manje od tri miliona stanovnika, što je za banjalučke „Nezavisne novine” potvrdila i politička analitičarka Tanja Topić. Podsećaju i na izveštaj UN za ovu godinu „Perspektive svetskog stanovništva”, u kojem je navedeno da „BiH zauzima neslavno prvo mesto na listi zemalja s najvećim smanjenjem broja stanovnika na svetu”. Topićeva kaže da birački spisak „zvuči kao naučna fantastika”.

Opravdanost sumnji u verodostojnost centralnog biračkog spiska za oktobarske izbore neki nalaze i u rezultatima istraživanja koje je sprovela Unija za održiv povratak i integracije u BiH, a prema kojima je „BiH od 2013. godine napustilo više od pola miliona stanovnika – samo u prošloj godini otišlo ih je 170.000”, a mnogi i u ovoj. Prema nekim drugim izvorima, BiH je tokom pretprošle godine po osnovu negativnog prirodnog priraštaja ostala bez 22.000 stanovnika. Dakle, ostavljen je prostor za različito tumačenje biračkog spiska, jer je činjenica da BiH iz godine u godinu ima sve manje stanovnika, a da se na biračkim spiskovima nalazi sve više birača, što jeste u skladu sa zakonom, ali ne i sa stvarnim stanjem na terenu.

Poznati banjalučki demograf Draško Marinković kaže da BiH „sigurno nema ni taj broj stanovnika, a ni birača” i da je krajnje vreme da se birački spiskovi pročiste i konačno dovedu u red, pa da se završi priča koju slušamo u svakoj izbornoj godini – kako neke opštine imaju više glasača nego stanovnika.

„To nije stvarno stanje na terenu. Spiskovi sigurno nisu ažurirani, jer nemoguće je da imate veći broj stanovnika u BiH od onog broja koji daju zvanične institucije za statistiku i od procena UN. Problem je, dakle, zašto ne znamo koliko nas ima”, rekao je Marinković za „Politiku” komentarišući broj građana koji se nalaze na centralnom biračkom spisku.

On kaže da može da razume da su upisani ljudi koji su prijavljeni, koji su odsutni, ali isto tako napominje da „to sigurno nisu stalni stanovnici i da taj broj ne odgovara stvarnom stanju”, te da spiskovi „nisu pročišćeni”.