Poslednje putovanje Vuka Karadžića

Povratak osveženog spomenika Vuku Karadžiću posle restauracije na svoje mesto prilika je da se podsetimo kako su njegovi posmrtni ostaci stigli do Beograda. Vuk je 1864. sahranjen u Beču, da bi 33 godine kasnije njegovi zemni ostaci bili preneti u domovinu zajedno s ostacima Jerneja Kopitara. Ovoj dvojici velikih sinova slovenskog naroda ukazane su velike počasti na groblju Svetog Marka u Beču, u prisustvu varoškog lekara, beogradske deputacije, Vukovog savremenika Kanica, srpskih đaka i pripadnika srpske kolonije u Beču.

Posmrtni ostaci Vuka Karadžića bili su dobro očuvani, kao i fes i delovi kaputa, te je po ekshumaciji bilo lako utvrditi da je reč o Vuku. Ostaci su fotografisani, a uzet je i gipsani otisak Vukove lobanje i sve je prebačeno u novi metalni sanduk. U sanduk su spušteni i metalna kutija s komadom Vukove srebrne spomenice i zapis na pergamentu kojim se potvrđuje da je „na osnovu ukaza Njeg. Veličanstva Kralja, Srpska kraljevska akademija dala izvaditi Vukove kosti iz Sv. Markovog groblja radi sahrane kod Saborne crkve u Beogradu”.

Činodejstvovali su oba grčka arhimandrita, Janulis i Stolijotopulos, srpski sveštenik Mišić i ruski prota Nikolajevski sa svojim đakonom.

Pismom od 30. septembra 1897. godine poslanik Mihajlović iz Beča izveštava ministra inostranih dela o toku događaja ovim rečima: „Članovi srpske deputacije i osoblja poslanstva imali su na prsima poveći znak od srpske trobojne trake sa pozlaćenim pismenom V u sredini, a ostali gosti manji znak od iste trake. Posle govora nosioci društva ’Enterprise’ poneli su oba kovčega, pa onda Vukov i postavili ih na svečana staklena kola van porte, u koja behu upregnuti po šest vranaca... Bilo je 4.30 p. p. kad smo stigli na mesto opredeljenja. Tu smo zatekli u pripravnosti salonski mrtvački vagon, u koji je Vukov kovčeg odmah unesen i smešten. Ključ od tog vagona predat je pratiocu kovčega profesoru Đorđeviću. Sutradan, brzim vlakom u 8.25 ujutro, otputovala je deputacija sa kovčegom Vukovim put Beograda.”

Svetlana Brnović Mitić,

istoričar umetnosti