Obeležena godišnjica smrti Alekse Šantića

Vladika zahumsko-hercegovački i primorski Dimitrije služio je pomen na grobu velikog srpskog pesnika Alekse Šantića, koji se upokojio drugog februara 1924. godine, saopštila je Eparhija zahumsko-hercegovačka. Pomenu su prisustvovali sveštenici Mostarskog namesništva, predstavnici Srpskog prosvetnog i kulturnog društva „Prosvjeta” i Srpskog pevačkog i kulturno-umetničkog društva „Gusle“ iz Mostara.

Aleksa Šantić je jedan od najpoznatijih pesnika novije srpske lirike, autora antologijskih pesama „Ostajte ovdje”, „Emina”, „Veče na školju”, rođen je 1868. godine u Mostaru, gde je proveo veći deo svog života. Otac Risto mu je rano umro pa je staranje nad njim preuzeo stric. Imao je dva brata, Peru i Jakova, i sestru Radojku koja se udala za pesnika i Aleksinog prijatelja Svetozara Ćorovića. Živeo je u trgovačkoj porodici u kojoj nisu imali razumevanja za njegov talenat, pa se, posle završetka trgovačke škole u Trstu i Ljubljani vraća u rodni Mostar.

Stvarao je na razmeđu dva veka i više nego drugi pesnici svog vremena povezivao idejne i pesničke patnje XIX i XX veka. U njegovom pesničkom stasavanju najviše udela su imali srpski pesnici Vojislav Ilić i Jovan Jovanović-Zmaj, a od stranih najvažniji uticaj je imao Hajnrih Hajne koga je i prevodio.

Svoju pesničku zrelost Šantić dostiže između 1905. i 1910. godine kada su i nastale njegove najlepše pesme. Šantićeva poezija je puna snažnih emocija, ljubavne tuge a i bola i prkosa za socijalno i nacionalno obespravljen narod kome je i sam pripadao. Njegova muza je, kako su neki umeli da kažu, na razmeđu ljubavi i rodoljublja, idealne drage i napaćenog naroda.

U nekim od svojih najpotresnijih pesama Šantić peva o patnji onih koji zauvek napuštaju domovinu i odlaze u tuđi svet: „Ostajte ovde”, „Hljeb”. Šantić naglašava patnju i mučeništvo kao najvažnije momente u istorijskoj sudbini srpskog naroda „Mi znamo sudbu”.

Šantić je bio jedan od osnivača kulturnog lista „Zora” kao i predsednik Srpskog Pevačkog Društva „Gusle”. Tu je upoznao i družio se sa poznatim pesnicima tog doba: Svetozarom Ćorovićem, Jovanom Dučićem, Osmanom Đikićem...

Šantić je umro 2. februara 1924. godine, a sahranjen je na pravoslavnom groblju Bjelušine u Mostaru. Umro je od tada neizlječive bolesti – tuberkoloze.

Kada se saznalo za njegovu smrt, reke ljudi slivale su se ka Ćorovića kući, gde je Šantić kod sestre Perse proveo zadnje dane života. Dolazili su da bi se poklonili svom pesniku i izjavili saučešće porodici.

Zbog pristizanja velikog broja ljudi Šantićev kovčeg je do sahrane bio prenesen u Srpski dom (današnje Narodno pozorište Mostar).

Mostar je, zabeležili su hroničari tog vremena, bio zavijen u crno.
„Na kućama vise crni barjaci, fasada Opštinskog doma pretvorena je u jednu crnu masu, pa su čak i ulični fenjeri obavijeni crnim krepom. U crno utonula varoš pruža dirljiv prizor ucvijeljene majke za izgubljenim sinom”, zapisano je u knjizi Josipa Lešića „Roman o pjesniku”, koja opisuje Mostar na dan sahrane Alekse Šantića.