Ko ima pravo na besplatne udžbenike

Još pet dana traje prijavljivanje osnovaca za udžbenike koji su za đake besplatni a kupuje ih Ministarstvo prosvete za narednu školsku godinu. Rok da roditelji prijave đake u osmoletkama ističe 10. aprila. To ne treba da zbuni roditelje budućih prvaka, čiji je upis tek počeo, jer višegodišnja je praksa da svaka osmoletka unapred proceni koliko je ovih kompleta potrebno za prvake, na osnovu broja prijavljenih đaka u ostalim razredima, ali se taj broj po potrebi koriguje nakon upisa najmlađe generacije učenika.

Pravo na ove besplatne udžbenike za predstojeću 2023/24. godinu imaju učenici svrstani u nekoliko kategorija na republičkom nivou. Najpre to su osnovci iz materijalno ugroženih porodica (primaoci novčane socijalne pomoći), zatim učenici sa smetnjama u razvoju i invaliditetom koji uče po individualnom obrazovnom planu (IOP 1 i IOP 2), ali i oni koji imaju potrebu za prilagođavanjem udžbenika (uvećan font, Brajevo pismo, elektronski format). Osnovni komplet knjiga na poklon od resornog ministarstva sleduje i đacima prvog i drugog razreda koji su gluvi, a kojima su potrebni digitalni udžbenici s video-sadržajima na srpskom znakovnom jeziku. Takođe, ove besplatne školske knjige dobijaju i učenici koji su u porodici treće i svako naredno rođeno dete u sistemu obrazovanja i vaspitanja. Školarci sa izuzetnim sposobnostima koji osnovno obrazovanje stiču po individualnom obrazovnom planu sa proširenim i obogaćenim sadržajima (IOP 3), isto tako ostvaruju pravo na udžbenike koje obezbeđuje prosvetni vrh.

Roditelji prijavljuju osnovce učiteljima ili odeljenskim starešinama, a kao dokaz o ispunjenosti uslova treba da dostave kopiju rešenja kojim se utvrđuje pravo na ostvarivanje novčane socijalne pomoći – za učenike iz materijalno ugroženih porodica. Da bi osnovci koji su u porodici treće ili svako naredno rođeno dete ostvarili pravo na besplatne udžbenike potrebno je dostaviti potvrdu da su starija braća ili sestre đaci ili studenti, osim ako idu u istu osnovnu školu, jer u tom slučaju ona već poseduje te podatke. Nema potrebe da roditelji dostavljaju dodatnu dokumentaciju za đake koji se školuju po individualnom obrazovnom planu, jer škole to već imaju u evidenciji.

Komplet knjiga koji nabavlja resorno ministarstvo za đake od prvog do četvrtog razreda osnovne škole sadrži udžbenike za matematiku, srpski (maternji) jezik, svet oko nas, prirodu i društvo i strani jezik kao obavezni izborni predmet. Za starije osnovce od petog do osmog razreda besplatni su udžbenici za predmete: matematika, srpski (maternji) jezik i književnost, prvi strani jezik, geografija, istorija, hemija, fizika i biologija.

Za predstojeću nabavku ovih knjiga opredeljeno je 720 miliona dinara iz budžeta, prema podacima Ministarstva prosvete, koje program besplatnih udžbenika kontinuirano realizuje više od decenije kao vid dodatne podrške učenicima iz osetljivih kategorija na nacionalnom nivou, a od prošle godine na ovaj način pomaže i talentovanim đacima.

Grad Beograd odlučio je da za predstojeću školsku godinu obezbedi besplatne udžbenike za sve osnovce i srednjoškolce u prestonici. Sredstva za tu namenu planirana su budžetom za 2023. godinu, podsetili su nedavno iz beogradskog Sekretarijata za obrazovanje i dečju zaštitu.

– Škole će birati izdavače, a kada se čitava procedura završi, novac će biti uplaćen izdavačima za komplete udžbenika za tačan broj dece koja su upisana u osnovne i srednje škole u glavnom gradu. Ovo je odluka Skupštine grada Beograda, doneta na predlog gradonačelnika. Ministarstvo prosvete nije bilo zainteresovano da se dogovorimo, te da za decu iz socijalno ugroženih porodica i drugih kategorija kojima su oni do sada davali udžbenike ne trošimo dupli novac. Zbog toga će te porodice dobiti duple udžbenike, i od resornog ministarstva i od grada Beograda – precizirali su iz gradske prosvetne vlasti.