Lečilište i mondensko mesto

Ušuškana između nekoliko brda zelenih i tokom zime, na obalama reka Ohre i Teple, podignuta je jedna od najpoznatijih banja na planeti – Karlove Vari. Ovo lečilište na severozapadu Češke, udaljeno oko 130 kilometara od Praga, u svim godišnjim dobima puno je onih koji dolaze na terapije, ali i turista, pa se broj od oko 55.000 stanovnika, koliko po statistici imaju Karlove Vari, svakodnevno premašuje za bar nekoliko hiljada.

U centru gradića, kroz koji protiče Tepla, nalazi se šetalište s obe strane reke, gde se uzdižu velelepne građevine bogate arhitekture, besprekorno očuvane do danas. Karlove Vari leže na desetak termalnih izvora, a temperatura vode u njima kreće se od tridesetak do čak 76 stepeni. Oko ovih izvora sagrađeni su hoteli i spa centri. Neki bazeni nalaze se na otvorenom prostoru, ali visoka temperatura vode ne dozvoljava da korisnicima bude hladno, čak ni u zimskim mesecima.

Mlinska kolonada

U ovo banjsko lečilište dolaze oboleli od dijabetesa, bolesti bubrega i kože, oni koji imaju problem s metabolizmom... S obzirom na blizinu Praga, do kojeg se autobusom stiže za manje od dva sata, Karlove Vari su obavezna destinacija za mnogobrojne posetioce glavnog grada Češke. U starom jezgru gradića nalaze se kolonade, među kojima je najpoznatija Mlinska, a pored njih su obično česme s lekovitom vodom, od kojih svaka ima drugačiju namenu. U blizini kolonada su i kiosci prepuni porcelanskih posuda najrazličitije veličine koje se koriste kao čaše na česmama s termalnom vodom.

Sama banja nastala je u 14. stoleću, a za njeno osnivanje vezano je nekoliko legendi. Po jednoj od njih Karlo Četvrti je sa svojom svitom lovio u okolnim brdima i tom prilikom ranjena srna pobegla je niz padinu. Lovci, na čelu s vladarom iz dinastije Luksemburg, požurili su za njom, ali je nestala u jednom od termalnih izvora. Kad su se našli među prirodnim bazenima iz kojih se podizala para, Karlo Veliki je uvideo da je ovaj lokalitet pravo prirodno bogatstvo koje se može eksploatisati i zatim je dekretom dozvolio da se na tom mestu napravi banja. Potpisao je i dozvolu da se oko 60 porodica ovde nastani i koristi termalne izvore. Prema drugom predanju, češki kralj ovde je prilikom lova povredio nogu. Stavivši je u jedan od izvora primetio je da rana zaceljuje i shvatio lekovitu vrednost ovih termalnih voda, pa je naložio podizanje banje na tom mestu.

Od 14. veka banja se širila, a građevine u centru grada koje su podizane u narednim stolećima, najviše u 18. i 19. veku, sačuvane su do današnjih dana. Lečilište se razvijalo, ali je i stradalo u požarima. Krajem 16. veka u njemu je bilo oko 200 banjskih objekata. Bilo je omiljeno mesto vladara i umetnika, u njemu su često boravili Petar Veliki i ostali plemići iz dinastije Romanov, ali i Gete, Šiler, Betoven...

Ukoliko se od sredine šetališta uputite nekom od ulica koje vode uzbrdo, put će vas dovesti do prelepe ruske crkve. Ovo zdanje podignuto je krajem 19. stoleća zbog velikog broja ruskih plemića koji su decenijama dolazili u Karlove Vari i tu duže vremena boravili. Crkva Svetih Petra i Pavla ima pet pozlaćenih kupola koje presijavajući se na suncu celom objektu daju izuzetan izgled. Karlove Vari poznate su i po Crkvi Svete Marije Magdalene, podignutoj u 16. veku, u baroknom stilu.

Kulise za film o Džejmsu Bondu

Danas je banja mondensko mesto naročito u doba filmskog festivala, po kojem je takođe čuvena u svetu.

Šetalištem pored Teple dolazi se do „Pupa”, jednog od najstarijih hotela u centralnom delu Evrope, u kojem su snimane scene filma iz serijala o čuvenom agentu 007, Džejmsu Bondu. U blizini se nalazi gejzir s vrućom vodom, a u prizemlju monumentalnih zdanja su restorani i barovi koji privlače posetioce velikim izborom jela. Malo koji turista odlazi iz Karlovih Vari da prethodno nije probao specijalitete poput gulaša u lepinji, kobasica ili popularnih „oblatni”, koje se mogu mazati najrazličitijim filmovima.

„Beherovka” kao zaštitni znak

Malo dalje od samog centra banjskog lečilišta, u blizini reke Ohre, nalazi se muzej posvećen „beherovki”, čuvenom likeru koji je ovde stvoren početkom 19. veka. Za njegov nastanak zaslužni su Jozef Beher i njegovi naslednici. Ovo tradicionalno češko piće danas se sastoji od dvadesetak aromatičnih vrsta trava koje potiču s okolnih brda, ali prava receptura je tajna. Po predanju, u banji se početkom 19. stoleća lečio princ Maksimilijan Petenberg, čiji je lekar zajedno s Janom Beherom testirao napitke napravljene od različitih trava. Tako je i nastao recept za „beherovku”, koja je dugo nazivana i „lekom za stomačne tegobe”.

Filmski festival

Međunarodni filmski festival u Karlovim Varima, koji svake godine predstavlja i nagrađuje ostvarenja iz svih krajeva planete, osnovan je 1946. godine. Od tada je početak jula u banjskom lečilištu rezervisan za posetioce ove bogate filmske manifestacije, a Karlove Vari su tada i domaćin čuvenim ličnostima iz sveta filmske produkcije. Hotel „Termal” u centru banje jedno je od glavnih mesta na kojima se odvija filmski festival i prikazuju projekcije.