Alhemičar sadašnjosti i budućnosti

Valjevo – Slike Milića od Mačve, deo kolekcije kruševačkog Legata „Kosovo prvi prag Srbije”, od kraja prošle sedmice predstavljene su u galeriji Internacionalnog umetničkog studija „Radovan Trnavac Mića” u Valjevu. Postavku čini 22 dela iz bogate kolekcije od 120 originalnih slika posvećenih kosovskom mitu, srpskoj istoriji i tradiciji, koje je slavni umetnik za života zaveštao gradu Kruševcu i pohranjene su u Legatu pri Kulturnom centru Kruševac koji postoji od 2008. godine. U Valjevu je publika dobila priliku da do 1. avgusta, do kada izložba traje, prvi put vidi neka od dela Milića od Mačve, kao i njegov nezaboravni crni plašt i beretku koje je stalno nosio i po njima bio prepoznatljiv u javnosti.

Izložba u Valjevu, prema rečima Mirjane Vojić, direktorke Internacionalnog umetničkog studija „Radovan Trnavac Mića”, rezultat je saradnje sa Kulturnim centrom Kruševac koji je vlasnik Legata Milića od Mačve „Kosovo prvi prag Srbije”. Ona je izrazila posebnu zahvalnost čelnim ljudima tih institucija na privremenom ustupanju Milićevih dela i pomoći da se izložba organizuje.

Postavku prati i lepo opremljen katalog u kojem su, pored reprodukcija dela i biografskih podataka o umetniku, citirane izjave nekoliko uglednih stvaralaca posvećene umetnosti Milića od Mačve.

„U sadašnjem preokretu Srbije Milić je imao svoj udeo u umetnosti i kulturi. Njegov glas i njegove poruke poslednjih decenija bile su istrajne i beskompromisne... Njegovo duboko osećanje poetičnosti i nepredvidive maštovitosti nedvosmisleni su i jedinstveni u svom svetu, u odlučnosti, u odgovorima na gogenovska pitanja: Ko smo, kuda idemo?”, naveo je 1989. godine dr Pavle Savić. „Milić od Mačve čas nudi plač Matere Božje, ili pad Ikara, ili leteće trupce, koji su glasnici ne zna se koje kataklizme. Čovek se prosto duhovno kupa u delima ovog alhemičara sadašnjosti i budućnosti...”, reči su Stefana Reja (Brisel 1980).

Milić od Mačve je rođen 1934. godine u Belotiću kod Šapca, a nakon završene Šabačke gimnazije upisao je studije arhitekture u Beogradu, potom Akademiju likovnih umetnosti na kojoj je diplomirao 1959. godine. Po završetku studija bio je na studijskom boravku u Parizu. Prvu samostalnu izložbu imao je 1959. u Beogradu, prvo samostalno predstavljanje u inostranstvu 1964. godine u Ženevi. Imao je više od 1.200 samostalnih izložbi u zemlji i inostranstvu, njegova dela izložena su, pored ostalog, u Narodnom muzeju i Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, palati Ufici u Firenci, Vatikanskom muzeju, Muzeju „Gugenhajm” u Njujorku, Muzeju umetnosti i istorije u Ženevi... Osnivač je grupe Šabačkih slikara, bio je član Mediale, Udruženja „Fantazmaži”, Udruženja likovnih umetnika Srbije, Srpskog društva „Lada”. Umro je 2000. godine u Beogradu.

Saradnja Internacionalnog umetničkog studija „Radovan Trnavac Mića” sa Kulturnim centrom Kruševac zvanično je počela 26. juna kada je u Legatu Milića od Mačve u gradu na Rasini, u sklopu vidovdanskih svečanosti koje se tradicionalno organizuju povodom dana grada, svečano otvorena izložba „Slikari sveta” iz kolekcije valjevskog „Trnavca” na kojoj su predstavljena 22 dela umetnika iz 17 zemalja.

Zamišljena odsutnost

„Likovi koje Milić slika odaju onu zamišljenu odsutnost koju vidimo na likovima naših pravoslavnih svetitelja... Stanković je svom snagom odbijao da primi onaj modernistički, a u suštini tuđi model lepote nuđen iz Evrope, videći perspektivu naše umetnosti u sintezi estetskih idioma tekovina kulture Istoka i Zapada”, rekao je od delu velikog umetnika dr Đorđe Kadijević 1991. godine.