Dug je crno-beli put do zelene filmske grane

Venecija, Lido ‒ Da su magično filmični i upozoravajuće mistični snežni vrhovi švajcarskih Alpa oduvek inspirativni mnogim autorima pokretnih slika pokazalo se i u nekoliko filmova na 80. Venecijanskom festivalu, pa i u naučnofantastičnom „noar” trileru „Teorija svega” nemačkog reditelja i direktora fotografije Tima Krigera.

Zasnovano na priči Johanesa Linerta, nekadašnjeg studenta fizike i nepriznatog genija kvantne mehanike, Kriger radnju filma (poput Polanskog) smešta u jedan od čuvenih alpskih hotela u 1962. godinu, u milje naučnika okupljenih na seminaru kojima se Johanes pridružuje sa svojom revolucionarnom teorijom kvantne fizike i tvrdnjom o postojanju paralelnog sveta. U hotelu sa pet zvezdica mladić će upoznati misteriosznu pijanistkinju i poznatog nemačkog profesora koji podržava njegovu teoriju za razliku od njegovog mentora, ali će se stvari okrenuti naglavačke kada i profesor i pijanistkinja budu pronađeni mrtvi...

I Kriger, kao i mnogi u takmičarskom programu prisutni autori, snima svoj film u crno-beloj tehnici čime doprinosti „noar” atmosferi i približavanju osećaju da su pred očima gledalaca neki od filmova iz četrdesetih i pedesetih godina dvadesetog veka, sa zanimljivom primesom „citiranja” rukopisa Alfreda Hičkoka, pa i Dejvida Linča. Poigravajući se i sa atmosferom onostranog Tim Kriger uspeva da zaintrigira gledaoce, držeći ih u konstantnoj napetosti i nadražujući ih sinfonijskom muzikom, što je, takođe, deo njegovog autorskog plana u kreiranju mističnosti svog trilera...

Većim delom crno-beli je i biografski film „Maestro” holivudskog glumca i reditelja Bredlija Kupera, koji se može opisati kao epska ljubavna priča koja ovekovečuje životnu vezu između slavnog kompozitora i dirigenta Leonarda Bernštajna i njegove supruge Felisije Montalegre, koja je ujedno i prava himna njegovom muzičkom stvaralaštvu. U prvom delu filma pratimo rane faze Bernštajnovog života, kada je u 25. godini smenio bolesnog direktora Njujorške filharmonije Bruna Voltera, uspevši da se momentalno „obogotvori” i utre put za veliku karijeru i svetsko priznanje. Pored odnosa sa suprugom, pratimo i njegove homoseksualne odnose sa raznim muškarcima, veze koje je njegova supruga prepoznala i u početku prihvatala iako se 1976. godine, zbog veze sa mladićem, nakratko razvela od njega. Kuper je od prvih scena postavio brz tempo filma (nalik na strastveni, intenzivan način na koji je Bernštajn dirigovao svojim orkestrom), sa kamerom koja snima gore-dole, prateći maestra dok trči da se spremi i stigne u Karnegi Hol. Ritam filma vezan je i za Bernštajnovu muziku, za njegova predavanja studentima, a jedna od najboljih scena je kada ga gledamo kako sa posebnom strašću vodi koncert u crkvi, onaj koji je poslužio za ponovno spajanje sa voljenom ženom.

Kuper možda još uvek nema do kraja izgrađeni lični stil, koristi mnoštvo već viđenih melodramskih elemenata, ali režira strastveno i više nego korektno i dobro kontroliše svoje glumce. Uključujući i samog sebe i glavnoj ulozi – u liku Leonarda Bernštajna...

Gotovo u celosti crno-beli je i epski, političko-humanističko angažovani film „Zelena granica” poljske rediteljske veteranke Agnješke Holand. U gotovo tročasovnom filmu ona pred gledaoce iznosi humanitarno katastrofičnu priču sirijskih migranata koji su pronašli novu rutu za dolazak u zemlje Evropske unije. Rutu preko Belorusije i te zelene, šumovite granice sa Poljskom, na kojoj ih graničari sa obe strane tretiraju kao stoku, prebacujući ih s jedne na drugu stranu kao ping-pong loptice. O korumpiranim i surovim graničarima da i ne govorimo, o njima Holandova priča oštro, upućujući svoje otrovne strelice i na račun Lukašenka i Putina, ali i na račun poljskih vlasti i poljske vojske...

Japanski „Oskarovac” Rjusuke Hamaguči u takmičenje 80. Mostre doneo je neku vrstu „kenloučovske” društveno-ekološki angažovane socijalne drame o borbi jednog lokalnog planinsko-šumskog seoskog stanovništva protiv gigantske korporacije čiji je plan da, bez vođenja računa o njihovim potrebama i zavisnosti od prirode, u njihovom čistom i netaknutom prirodnom svetu i okruženju izgradi „prljavu” turističku atrakciju. Hamaguči u opravdano sporom, gotovo naturalnom ritmu, gradi svoju filmsku priču nazvanu „Nema zla”, sa junacima koji nisu ni totalno dobri ni totalno zli, nudeći ponovo vizelnu raskoš i filmske fotografije za nezaborav...

U trci za „Zlatnog lava” je i „Prisila”, novi ( i još jedan od mnogih ovogodišnjih biografskih) film Sofije Kopole, koji se u najkraćem može opisati kao još jedno njeno solidno delo. Pred gledaocima je priča koja počinje kada je tinejdžerka Prisila na jednoj zabavi upoznala Elvisa Prislija koji je već tada bio superzvezda rokenrola i koji postaje i njen ranjivi najbolji prijatelj i saveznik i ljubav njenog života. Sofija Kopola kroz oči Prisile priča o onoj svetu nevidljivoj strani velikog američkog mita o njenoj i Elvisovoj vezi i turbulentnom braku, od boravaka u američkoj vojnoj bazi u Nemačkoj do njihovog imanja u Grejslendu – tom nestvarnom svetu snova. U portretisanju Prisile Prisli Sofija Kopola se trudi da bude maksimalno detaljna, ali je njen veći oslonac ipak u fantazijama o ljubavi i slavi...