Multimedijalni događaj za otvaranje obnovljenog zdanja

Obnova zgrade Muzeja 25. maj, dela kompleksa Muzeja Jugoslavije, jednog od najpopularnijih, posebno među stranim posetiocima, traje od 2018. godine, kada je započet proces revitalizacije objekta u skladu sa savremenim potrebama i najvišim standardima zaštite originalnog rešenja. Poslednja faza obnove, kako nam kaže Neda Knežević, direktorka ove kuće, započeta je 2022. i završena tokom ove godine, a obuhvatila je radove na restauraciji i konzervacije fasada i pristupnih platoa po projektu arhitekte Dejana Todorovića. Ona nam najavljuje ujedno i današnje otvaranje uređenih prostorija.

Na koji način će biti ponovo otvorena zgrada Muzeja 25. maj i da li će sada, kada je obnova gotova, kako ste i najavili u našem prethodnom razgovoru, to zdanje biti proglašeno za spomenik kulture?

Cilj otvaranja nakon poslednje faze obnove jeste promocija objekta i njegovog nasleđa, ali i da se kroz ideju sećanja i ideju istorijskog kontinuiteta utiče na svest javnosti o društvenoj zaštiti nacionalne baštine. Poruku koju želimo da pošaljemo planiranim multimedijalnim događajem, zakazanim za 18 sati, jeste da je i arhitektura deo kulturnog nasleđa i nacionalnog identiteta bez obzira na to kojem periodu pripada. Ovom prilikom svim prisutnima biće omogućeno da na određeni način vide nasumično izabrane predmete koji se nalaze u depoima obnovljenog muzeja. Format programa sugeriše okrenutost budućnosti, a muzejska zgrada će uz pomoć animacije i bukvalno oživeti. Sada, kada su radovi završeni, nema smetnji da zgrada Muzeja 25. maj bude utvrđena za spomenik kulture. U prilog tome citiraću reči arhitekte Mihajla Mitrovića kada je upravo u vašem listu 2017. govorio o neophodnosti zaštite ovog objekta i kada je pored arhitektonske vrednosti istakao ekskluzivitet Muzeja Jugoslavije, a koji se odnosi na muzejski fond. Najveći deo muzejskog fonda smešten je u depoima zgrade Muzeja 25. maj. On je tada rekao: „Ekskluzivitet Muzeja Jugoslavije čine eksponati značajni za državu i istoriju koji se ne mogu nigde drugde naći ni reprodukovati. Vrednost i značaj muzejskog fonda odavno je prepoznat u znatno širim okvirima od regionalnih. U fondu je više od 75.000 predmeta od kojih pojedini, poput štafeta, predstavljaju jedinstvene zbirke u svetu.”

Šta je u planu od izložbenih programa do kraja godine, a šta za sledeću može da se najavi kao posebno važno?

Početkom decembra ove godine planiramo da otvorimo izložbu „Ježeva kućica”, čija je okosnica istoimena poema Branka Ćopića, koja se svrstava među najčitanija dela dečje književnosti iz perioda socijalističke Jugoslavije. Jedan segment izložbe bazira se na interaktivnoj scenografiji koja ima cilj da kroz animaciju prenese glavne poruke priče, dok se drugi bavi biografijom pisca i nastankom priče, a posredno i istorijom Jugoslavije.

Ova izložba ujedno predstavlja i početak rada na novoj strateškoj temi muzeja koja će se fokusirati na decu, detinjstvo i odrastanje, ne samo u smislu izbora tema u okviru programske delatnosti već i kroz raznovrsne pokušaje da se razviju novi pristupi deci i mladima kao muzejskoj publici. Sledeće godine otvaramo i izložbu o političkim grafitima o Jugoslaviji, koja je deo šireg istraživanja kulture postjugoslovenskog kolektivnog sećanja. Za Muzej Jugoslavije, pored razvijanja mreže saradnika i istraživača iz regiona, koji se bave jugoslovenskim i postjugoslovenskim nasleđem, posebno je značajno prepoznavanje grafita kao sastavnog dela nasleđa i kreiranje metodologije dokumentovanja i čuvanja ove građe, podložne trajnom brisanju i zaboravu. Pored toga, očekuju nas brojni programi koje muzej već godinama realizuje u različitim formatima – od razgovora i debata, preko različitih tematskih tura do radionica i drugih diskusionih, edukativnih i animacionih programa. Takođe, nastavljamo da unapređujemo saradnju sa institucijama i organizacijama, kolekcionarima, umetnicima, različitim zajednicama i marginalizovanim grupama, što predstavlja deo dugoročnih strateških ciljeva naše ustanove. U toku 2024. godine očekuje nas i nastavak putovanja izložbe „Gastarbajterske priče: S one strane Plive”, kao i gostovanje izložbe „Tanjug javlja, rat je završen” u Srpskom kulturnom centru u Pekingu.

Dokle se stiglo sa inicijativom o osnivanju ženskog muzeja koju je Muzeju Jugoslavije uputila ministarka kulture Maja Gojković proletos, za osmomartovske praznike? Tada je naišla na lep odjek u javnosti kao svetski trend.

Upravni odbor Muzeja Jugoslavije prihvatio je inicijativu potpredsednice vlade i ministarke kulture Maje Gojković o osnivanju ženskog muzeja. Muzej zajedno sa Ministarstvom kulture radi na ovom projektu, raspisana je javna nabavka za idejno rešenje i projektno-tehničku dokumentaciju i nakon završetka tog postupka počinju radovi na adaptaciji prostora.