Mir u kući

Skupština grada Beograda uputila je resornom ministarstvu predlog da ubuduće gradski parlament bude dvodomi. Prvi dom činili bi odbornici 10 centralnih opština koji bi imali pravo glasa za sve tačke dnevnog reda u skupštini, dok bi se odbornici šireg sastava izjašnjavali samo o pitanjima koja se tiču i njihovih opština.
Ova vrsta dvodomosti koja daje veću efikasnost i pravednost u odlučivanju ima smisla ako se zna da se u gradskoj skupštini veliki broj tačaka tiče samo 10 opština, pa zaista nije logično da svi odbornici aktivno glasaju o pitanjima koja se tiču centra, dok o problemima prigradskih opština odlučuju isključivo njihove skupštine.

Sve je izvesnije da bi samo uži skupštinski sastav učestvovao u izboru gradonačelnika čiji bi mandat trajao četiri godine, a postojao bi savet gradonačelnika koji bi činili predsednici opština. Sijaset, reklo bi se, potpuno objektivnih razloga ide u prilog mišljenju da bi model, prema kome bi svako brinuo o problemima u svom dvorištu, bio efikasniji.

Javnost, ipak, najviše interesuje na koji način će se birati gradonačelnik Beograda. Iako, navodno, još postoje dileme oko toga, poznato je da je stav svih partija koje imaju većinu poslanika u skupštini da se gradonačelnici i predsednici opština biraju posredno - u skupštinama.

Zoran Alimpić, v. d. gradonačelnika Beograda i član radne grupe pri Ministarstvu za upravu i lokalnu samoupravu koja radi na pripremi zakona o glavnom gradu, priznaje da je sistem direktnih izbora efikasniji, a smatra da je drugi model predložen više u funkciji stabilnosti nego zarad neke posebne brzine u radu.

Zbog čega se naprasno odustaje od modela direktnih izbora? Da li zbog toga što je najzad pronađen elegantan način da se odvajanjem prigradskih opština - na čije glasove bi radikali i ovoga puta računali - na legitiman način izgradi brana oko Beograda za SRS. Jer stranke demokratskog bloka verovatno su svesne (mada ne priznaju) da bi rezultat direktnog izbora gradonačelnika Beograda bio sasvim neizvestan.

Kandidata radikala je 2004. godine samo dva odsto glasova delilo od fotelje u Starom dvoru. Verovatno je zbog toga Aleksandar Vučić ovih dana otvoreno pozvao Alimpića da "izađe na crtu" u trci za gradonačelnika, a Olivera Dulića da raspiše lokalne izbore.

Ko će biti budući gradonačelnik Beograda? DS, DSS i G17 plus unapred računaju na koaliciju, jer pojedinačno teško da mogu imati više od 50 odsto odbornika u skupštini. Koga će ta buduća koalicija izabrati za predsednika opštine ili skupštine to će biti stvar dogovora. Da su partneri u odsudnim situacijama i te kako spremni na kompromis sasvim je jasno posle nedavne rotacije visokih funkcionera u gradskom parlamentu o čemu su se vladajuće partije saglasile bez polemike, što obično nije slučaj, i podelile kontrolu Studija B. Time je zaokružen sistem dvostruke kontrole u javnim preduzećima i postignut mir u kući.

Dakle, u ovom trenutku ne možemo ni da nagađamo ko će biti gradonačelnik, ali možemo da pretpostavljamo ko neće. To može biti neko iz najveće, ali i iz najmanje partije u koaliciji, ako veliki ne budu mogli da se dogovore. Nije nerealno, barem kako tvrde koalicioni partneri, da to bude nestranačka ličnost.