Kruševo, balkanski Memfis
Specijalno za „Politiku”
Skoplje – Kruševo, rodni grad Tošeta Proeskog, nekadašnja prestonica cincarskih ovčara i najviše naselje na Balkanu, polako ali sigurno prerasta u balkanski Memfis. Za razliku od večnog počivališta legendarnog Elvisa Prislija, stvorenog na temelju profiterske logike američke estrade, Kruševo je pretvoreno u mesto hodočašća čistoj duši i blagotvornoj pesmi.
Od 16. oktobra prošle godine do danas stotine poklonika tragično nastradalog pevača iz svih krajeva nekadašnje Jugoslavije svakodnevno posećuju njegov grob. Planine od cveća, amajlije i porukeu kapelici i na Tošetovom grobu svedoci su trajnog odraza njegove blagorodnosti, utisnute u dušama i srcima onih kod kojih je Toše probudio takva osećanja.
Tošetov grob je nezaobilazno odredište đačkih ekskurzija, svratište namernika iz svih krajeva sveta. I upravo na dan njegove smrti, na tom mestu biće udareni temelji za spomen-dom velikom pevaču i humanisti. U narednoj godine biće realizovan projekat odabran na međunarodnom konkursu, na koji je svoje radove podnelo osamnaest arhitekata.
Na godišnjicu Tošetovesmrti njegovi roditelji će u crkvi Svete Bogorodiceodržati parastos i ručak za sve koji se toga dana zateknu na grobu njihovog sina.
I u centru svih gradova u Makedoniji, Tošetovi poklonici će zapaliti sveće i položiti cveće.
M. Radenković
-------------------------------------------
Uzroci nesreće – tajna
Ni godinu dana posle nesreće u kojoj je poginuo Toše Proeski nisu otkriveni uzroci udesa u kojem su učestvovali vozač Tošetovog džipa Đorđi Đorđevski i kamion kojim je upravljao Beograđanin Slaviša Kuzmanović.
Istraga o nesreći koju su obavili hrvatski istražni organi nekoliko sati posle nesreće kod Nove Gradiške, potonja tehnička ekspertiza ostataka džipa koju su vršili makedonski stručnjaci sa Mašinskog fakulteta u Skoplju i Saobraćajnog fakulteta u Bitolju nisudali odgovor o uzroku nesreće.
Iz izjava koju su dali Đorđevski, nerazdvojni saputnik i najbolji prijatelj Proeskog, i vozač kamiona Kuzmanović, a koju su potvrdili makedonski stručnjaci, saznaje se da je vozač džipa prekasno pokušao preticanje kamiona te da je u isti zakačio pri brzini od 171 kilometar na čas.
Zanimljiv je i podatak da je džip marke „folksvagen tuareg” vredan 60.000 evra, pre nego što je dovezen u Makedoniju bio na pregledu u Beču, ali o tome nema nikakve informacije.
Poznato je takođe da je za smrt Proeskog okrivljen njegov vozač Đorđevski protiv kojeg se u Skopskom prvom sudu vodi proces i treba očekivati da će njegov epilog makar malo odgonetnuti istinu o uzrocima ove tragedije.
M. R.