Godina počela sa više novorođenih dečaka

U prvoj sekundi nove godine u najvećem porodilištu u našoj zemlji rođeni su dečak i devojčica – u Ginekološko-akušerskoj klinici „Višegradska” svet je ugledao sin Dragice Konić i kćerka Ivane Mitrović, a osim istog dana i časa rođenja ova deca dele i istu porodičnu sudbinu, jer su oboje četvrto dete u porodici. Međutim, gotovo u svim većim gradovima Srbije, u prvim minutima i satima 2024. godine rođeni su dečaci – u GAK „Narodni front” dva minuta posle ponoći rodio se dečak, prva beba u Kragujevcu bila je muškog pola, novi stanovnik Niša takođe je bio dečak koji je na svet stigao u 4.37 minuta, dok je Milan Marić prva beba koja je rođena u novosadskom porodilištu „Betanija”.

Profesor dr Aleksandar Stefanović, direktor Ginekološko-akušerske bolnice u Višegradskoj, ističe da se u ovoj bolnici godišnje u proseku rodi pedeset dečaka više nego devojčica i dodaje da se ta vitalna statistika ne menja već godinama.

„Gotovo u svim zemljama sveta odnos između novorođenih dečaka i devojčica u skladu je sa zakonima prirode, pa to važi i za Srbiju. Međutim, prenatalni testovi koji su nam omogućili da u ranom stadijumu trudnoće saznamo da li je plod zdrav ili ima neke genetske anomalije istovremeno otkrivaju i kog je pola beba, a ova činjenica se ponekad zloupotrebljava pa se abortira plod neželjenog pola”, ističe naš sagovornik.

Ako je suditi prema grafikonima Republičkog zavoda za statistiku, jači pol biće brojčano nadmoćniji tokom cele kalendarske godine. Statistika, naime, govori da se svake godine u Srbiji u proseku rodi oko 2.000 dečaka više nego devojčica – u 2022. godini u matične knjige rođenih upisano je 32.266 dečaka i 30.434 devojčice, dok je godinu dana ranije rođeno 30.209 devojčica i 31.971 dečak. Nacionalna demografska statistika svedoči da se u Srbiji na sto devojčica rađa 105 dečaka, što nas svrstava u zemlju sa „normalnim” odnosom između muških i ženskih beba. Zakoni biologije, naime, govore da se u svim zemljama sveta na sto devojčica rađa između 104 i 107 dečaka, a ako se ovaj odnos poremeti znači da vlasti određene države žmure na pojavu tzv. selektivnih abortusa, odnosno činjenicu da žene prekidaju trudnoću kada na prenatalnim testovima otkriju da nose devojčicu. Stručnjaci Ujedinjenih nacija izračunali su da bi do 2030. godine moglo da bude rođeno čak 4,7 miliona žena manje, a ako se trend selektivnih abortusa nastavi, do 2100. godine biće rođeno čak 22 miliona žena manje.

Međutim, iako Srbija spada u zemlje sa uobičajenim odnosom novorođenih dečaka i devojčica, jer se u našoj zemlji svake godine rodi između dve i tri hiljade dečaka više nego devojčica, broj žena u odrasloj populaciji uveliko premašuje broj pripadnika jačeg pola – podaci izvedeni iz poslednjeg popisa stanovništva govore da u Srbiji živi oko 180.000 dama više nego muškaraca. Brojke govore da su muškarci u brojčanoj „prednosti” do 39 godine, a onda njihov broj počinje da opada – pedesetogodišnjih žena ima hiljadu više nego muškaraca, u šezdesetim je broj dama veći za oko 4.000, a u sedamdesetim čak za deset hiljada. I osamdesetogodišnjakinje su u brojčanoj prednosti od 9.000 u odnosu na svoje vršnjake. Ako bismo analizirali uzroke ove paradoksalne vitalne statistike, nameće se utisak da muškarci neopravdano nose titulu „jačeg” pola. Naime, oni žive kraće, češće obolevaju od fatalnih bolesti, češće dižu ruku na sebe, više konzumiraju alkohol i psihoaktivne supstance, zbog čega su i češće vinovnici nasilja i saobraćajnih nesreća. Kada se tome doda da muškarci rade teže i opasnije poslove i ređe idu kod lekara, ne treba da čudi da oni žive čak pet godina kraće od žena.

Iako nauka još ne raspolaže sa definitivnim odgovorom na pitanje zašto se rađa više dečaka nego devojčica, stručnjaci pretpostavljaju da je priroda htela da napravi balans između biološki slabijeg (muškog) pola i biološki jačeg (ženskog) pola. Naime, muški fetusi teže opstaju od ženskih, petina svih prevremeno rođenih muških beba umire u poređenju sa 14 odsto devojčica. Više dečaka umire po rođenju, a sindrom iznenadne smrti beba se čak 1,5 puta češće javlja kod dečaka. Stopa smrtnosti dečaka dva puta je veća u tinejdžerskom periodu, zbog čega žene već u 36 godini po brojnosti premašuju broj muškaraca na planeti. U najvećem broju razvijenih zemalja, žene u proseku žive pet do sedam godina duže od muškaraca, a stotu godinu života dočeka osam žena u odnosu na jednog muškarca.