Holokaust u Srbiji

Slažem se sa stavovima i činjenicama koje je gospodin Lj. Korać izneo o našim kvislinzima i kolaboracionistima u svom tekstu pod naslovom „Svi su kažnjavali kvislinge i kolaboracioniste”, ali mi ne prija njegov stav iznet u drugom delu teksta, koji glasi: „Srbija se među prvima u Evropi oslobodila Jevreja”. Ove tvrdnje naveli su nemački komandanti i opunomoćenici za okupiranu Srbiju Harald Turner, Franc Beme i Emanuel Šefer u svojim izveštajima koje su podnosili nemačkoj vrhovnoj komandi, tj. direktno Adolfu Hitleru posle slamanja antifašističkog ustanka u Srbiji.

Naime, i u drugim evropskim pokorenim i savezničkim zemljama koje su sarađivale s nacističkom Nemačkom postojali su isto takvi kvislinški fašistički režimi koji su se, kao i srpski kvislinzi, trudili da budu veći i bolji nacisti od nemačkih nacista. Nažalost, Nemci su iskoristili antifašistički ustanak u našoj zemlji radi brzog rešavanja tzv. jevrejskog pitanja. Uveli su ratno stanje i sa istočnog ratišta doveli nekoliko SS kaznenih divizija kako bi se obračunali sa srpskim ustanicima, u to vreme četnicima i partizanima. U oktobru 1941. godine doneli su odluku i da istrebe sve Jevreje (koje su usko povezivali s komunizmom zbog tzv. međunarodne zavere), a pride i Rome.

Odmah su počeli sa sistematskim uništavanjem Jevreja, i to u dve faze. Prva faza prati proces gušenja antifašističkog ustanka u Srbiji i trajala je od jula do novembra 1941, u okviru „mera odmazdi” koje su sprovele snage Vermahta streljajući srpske, jevrejske i romske taoce po gradovima Srbije, a najviše u Beogradu (tj. njegovoj okolini), Kragujevcu, Kraljevu, Gornjem Milanovcu, Šapcu, kao i u drugim gradovima i selima Srbije. Svi Jevreji muškarci koji su deportovani u „Topovske šupe” (njih oko 16.000) streljani su u okolini Beograda u selima Jabuka, Zasavica, Jajinci i to po nalogu nemačke komande i samo od strane nemačke vojske. Naši kvislinzi su im pomagali u hapšenjima i deportaciji Jevreja, ali im Nemci nisu dozvoljavali da vrše egzekucije, već su to radili sami. To je bio slučaj i u drugim gradovima gde su vršene odmazde. U drugoj fazi, između decembra 1941. i maja 1942. godine, jevrejske žene i deca internirani su u logor na Starom sajmištu, gde su ubijani tako što su gušeni izduvnim gasovima u pokretnim kamionima – gasnim komorama. tzv. dušegupkama. Do maja 1942. na taj način je ubijeno 6.280 jevrejskih žena i dece, koji su zatim zakopani u Jajincima.

Naredba da se u okviru mera odmazde uz Srbe i Rome ubijaju Jevreji zvanično je izdata u oktobru 1941. godine, iako je ovo bila praksa još od ranih dana okupacije. U stvari, još u očekivanju otpora srpskih antifašista koji je usledio nakon nemačkog napada na Sovjetski Savez, nacističke vlasti u Beogradu s Dankemanom i Majsnerom na čelu naredile su jevrejskom predstavničkom telu da nedeljno isporučuje 40 talaca koji će biti streljani u slučaju napada na nemačke vojnike. Zbog toga se u većini službenih beležaka iz tog vremena kao žrtve odmazde spominju komunisti i Jevreji, koji se izjednačavaju kao „remetilački faktor”. Naravno da su Nemci i Ljotićevci tada ubijali i druge antifašiste, kao što su bili srpski nacionalisti koji su bili anglofilski nastrojeni, tj. Dražine četnike.

Miomir Garašanin,
Beograd