Oliver Frljić ponovo u Beogradu

Rediteljska poetika intrigantnog Olivera Frljić, nagrađivanog reditelja koji i te kako zna da uznemiri publiku, posle šest godina ponovo će biti pred beogradskom publikom. Predstava „Braća Karamazovi” prema romanima F. M. Dostojevskog u dramatizaciji i adaptaciji teksta Olivera Frljića i Nine Gojić i u režiji samog Frljića, kako saznaje „Politika” imaće beogradsku premijeru u petak, 21. juna na sceni Narodnog pozorišta u Beogradu, u okviru  glavnog programa Belefa. Beogradsko izvođenje predstave „Braća Karamazovi” u produkciji Zagrebačkog kazališta mladih odigraće se iste večeri u dva dela od 18 časova i 21 časa. Prvi deo traje 140, a drugi 80 minuta. Scenograf je Igor Pauška, a kostimografkinja Zdravka Ivandija Kirigin. Scenski pokret potpisuje Dina Ekstejn, izbor muzike takođe Oliver Frljić. Pomoćnik reditelja je Aleksandar Švabić. Oliver Frljić poslednjih godina živi i radi u Nemačkoj, i režira u Hamburgu, Štutgartu, ali i u Stokholmu, Beču...

„Braća Karamazovi” u Frljićevoj režiji savremena je obrada klasika ruske književnosti koja se odvija u formi dvostruke predstave. Publika može da pogleda prvi deo predstave i dobije zaokruženu, ali ipak samo delimičnu priču, ili da gleda i drugi deo i dobije potpuni uvid u složene linije zapleta zbog kojih se ovaj roman smatra najpotpunijim delom Dostojevskog. Dvostrukost je tematski tretirana na nivou reflektovanja pojedinačnih likova i njihovih međusobnih odnosa, ali i kroz scenografske i kostimografske odluke i glumačku podelu, pri čemu su isti glumci angažovani u više uloga koje su međusobno komplementarne. Iako je u dosadašnjim pozorišnim adaptacijama ovog romana najčešće izostavljana linija priče o odnosu Aljošinog brata prema dečacima iz nižih socijalnih slojeva, u Frljićevoj pozorišnoj obradi ona dobija jednaku pažnju kao i takozvana glavna linija o braći Karamazovima i njihovom ocu.

„Ja u pozorištu više volim šavove, često i više od ’štofa’ od kojeg je komad sašiven”, zna da primeti  Oliver Frljić i to se i u ovoj predstavi nesumnjivo može pronaći.

– U jednom od čitanja „Karamazovih” pratio sam isključivo puteve novca i odnose koje oni kreiraju među likovima. To kartografisanje akumulacije kapitala i bede, koju on iza sebe ostavlja, bilo je uveliko inspirisano samim životom Dostojevskog. U „Zapisima iz mrtvog doma” on kaže: „Robijaši veoma vole novac, on im je jako potreban, ali oni ga rasipaju na kocku zato što više od samog novca stiču iluziju slobode”. Šklovski piše da junaci Dostojevskog, naročito oni sa socijalnog dna „plašljivo i bezuspešno preziru novac”. U romanu, kapetan Snegirov gazi nogama 200 rubalja što mu ih je poslala Katarina Ivanovna, kao kompenzaciju za poniženje kojem ga je izložio njen verenik Mitja Karamazov, ali ih on ne cepa – kazivao je za hrvatske medije Oliver Frljić uoči zagrebačke premijere predstave „Braća Karamazovi” u februaru 2022. godine.

Svi junaci ovog romana razlomljeni su unutar sebe, svaki lik na izvestan način predstavlja svet za sebe, a istovremeno ih gledamo iz različitih uglova.

– Kao što Dostojevski ispisuje svet kontradikcija, sukobljenih perspektiva i pluralističke perspektive na svet koji onemogućava bilo kakvu dogmatsku vizuru, u ovoj pozorišnoj verziji „Braće Karamazovih” polifonija postaje glavni princip organizacije materijala i gledalačkih optika koji je odveden do krajnosti odlukom da se sam čin gledanja predstave podeli na dva dela... Disfunkcionalnim Karamazovima iz prve celine suprotstavljena je, u romanu donekle idealizovana, porodica klasno deprivilegovanih Snegirevih – navodi Nina Gojić, autorka dramatizacije i adaptacije

Dmitrija Fjodoroviča Karamazova tumači Ugo Korani, a Kalugina  Dado  Ćosić. U glumačkoj ekipi su i: Adrijan  Pezdirc, Jerko Marčić, Linda Begonja, Katarina Bistrović Darvaš, Danijel Ljuboja, Mateo Videk, Dekan Krivačić/ Jasmin Telalović, Milica Manojlović, Milivoj Beader, Ivan Pašalić, Hrvojka Begović, Petra Svrtan i Rok Juričić.

Predstava „Braća Karamazovi” osvojila je nagradu za najbolju režiju na 62. Međunarodnom pozorišnom festivalu MESS. U svojoj beležnici upisala je i nagradu Hrvatskog glumišta za izuzetna ostvarenja mladih umetnika do 28 godina koju je poneo Ugo Korani, laureat i priznanja „Vladimir Nazor”.