Ispod radara i dalje su deca koja rade u poljoprivredi

Tokom protekle godine došlo je do porasta broja otkrivene dece žrtava zloupotrebe dečjeg rada. Ukupno su evidentirana 33 deteta žrtve – 14 dečaka i 19 devojčica, navedeno je u najnovijem „Izveštaju o zloupotrebi dečjeg rada”, koji je izdao Republički zavod za socijalnu zaštitu. To je duplo više nego u 2022, kada je otkriveno njih 16.

Ipak ovaj broj, kako je naglašeno, ne odslikava stvarnu rasprostranjenost pojave zloupotrebe dečjeg rada. Naime, deca koja rade u oblasti poljoprivrede i stočarstva, a posebno u oblasti rukovanja opasnim mašinama, uz opasnosti koje nosi izloženost različitim hemijskim pesticidima, i dalje su ispod radara onih koji bi mogli preduzeti neke korake u njihovoj zaštiti.

„Većina dece koja je identifikovana kao žrtva zloupotrebe dečjeg rada bavi se prošnjom i živi u porodicama koje su korisnici nekih socijalnih novčanih davanja, kao što su novčana socijalna pomoć, jednokratna novčana davanja ili dečji dodatak, što jasno ukazuje da se radi o veoma siromašnim porodicama. Čak petoro dece potiče iz porodica koje nemaju nikakve prihode, a samo dvoje potiče iz porodica koje ostvaruju prihod iz radnog odnosa. Prema vrsti štetnosti rada, 16 dece bilo je izloženo nepovoljnim klimatskim ili mikroklimatskim faktorima (visoka ili niska temperatura ili visoka vlažnost), dok je šestoro radilo uz teške psihičke i fizičke napore”, naglasila je Sanja Kljajić, autorka ovog izveštaja.

U izveštajnom periodu, kako je napomenula, jedanaestoro dece radilo je u opasnim okolnostima – devetoro dece mlađe od 15 godina radilo je van mesta prebivališta, jedno dete radilo je prekovremeno i jedno dete rad je obavljalo u nefiziološkom položaju tela.

„Od ukupno 33 identifikovana deteta žrtve, u prosjačenju je evidentirano 25 dece, a tri deteta bavila su se prodajom nekih sitnih proizvoda na ulici. Veoma je indikativno da nije zabeležen nijedan slučaj sakupljanja sekundarnih sirovina, kao ni pevanja dece na ulici i u gradskom prevozu ili pranja šoferšajbni na raskrsnicama, iako smo svakodnevno svedoci da su deca i na ovaj način angažovana za prikupljanje novca”, navela je Kljajićeva.

Od identifikovane dece žrtava zloupotrebe dečjeg rada, 25 mališana pripada romskoj etničkoj zajednice, troje je srpske nacionalnosti, dok za petoro dece nema podataka koje su nacionalnosti. Najveća zastupljenost zloupotrebe dečjeg rada, kako je navedeno u izveštaju, identifikovana je kod dece osnovnoškolskog uzrasta, a što se tiče obuhvata dece obrazovnim procesom, podaci govore da petoro dece najmlađeg uzrasta ne pohađa program predškolskog obrazovanja, 16 dece redovno pohađa osnovnu školu, jedno dete je srednjoškolskog uzrasta, ali ne pohađa školu i jedno dete pohađa srednju školu.

Najmlađe najčešće zloupotrebljavaju roditelji

Kao počinioci zloupotrebe dečjeg rada u najvećem broju slučajeva (19) pojavljuju se roditelji, u devet slučajeva radi se o srodnicima, u tri slučaja reč je o poznanicima, dok u pet slučajeva počinilac nije poznat. Kada se analizira porodična situacija dece žrtava zloupotrebe dečjeg rada može se zaključiti da je 14 dece ili njihovih porodica već bilo poznato centru za socijalni rad i pre nego što su centri uočili problem uključenosti deteta u neadekvatne oblike rada. Pored materijalnih davanja, sedmoro dece centru su bila poznata i kao počinioci krivičnog dela, petoro dece evidentirano je zbog nepohađanja škole, a osmoro kao korisnici različitih drugih usluga socijalne zaštite.