Šta piše u presudi Nirnberškog suda

U okviru Potsdamskog sporazuma 1. avgusta 1945. godine SAD, Velika Britanija, Sovjetski Savez i Francuska saglasili su se „da će progoniti i kažnjavati glavne ratne zločince” i ustanovili su Statut Međunarodnog suda u Nirnbergu. Nirnberški sud sastojao se od četiri člana i četiri zamenika, koje su imenovale zemlje potpisnice, kao i tužioce. Presuda Nirnberškog suda je do sada neupitna što se tiče utvrđenih činjenica.

Vlada FNR Jugoslavije odredila je delegaciju u sastavu dr Dušan Nedeljković, predsednik Državne komisije za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača, prof. dr Albert Vajs, pravni referent, i Mihailo Olenjin, prevodilac. Jugoslovenska delegacija je pružila dokaze sa više od 20.000 originalnih nemačkih dokumenata i 120.000 odluka, iz kojih je poimenično utvrđeno 65.000 ratnih zločinaca. Na osnovu takvih dokaza, Nirnberški sud je prihvatio i utvrdio da je Jugoslavija izgubila 1.401.000 civilnog stanovništva i da je stradalo 425.000 ratnih invalida. U presudi suda u Nirnbergu konstatovana je likvidacija 700.000 žrtava u logoru Jasenovac u ND Hrvatskoj.

Utvrđene činjenice u presudi Nirnberškog suda navedene u odeljcima pod LT. COL. OZOL: 2. Iz istočnih zemalja pod Pristupnim brojem: AC 94 Ks 00232 da je u Jugoslaviji ubijeno više hiljada civila. Drugi primeri su dati u paragrafu (D) „Ubistvo talaca u nastavku… pa se navode podaci Međunarodne komisije za utvrđivanje istine o Jasenovcu o stradalih više 700.000 Srba, 23.000 Jevreja i oko 80.000 Cigana i oko 110.000 dece do četrnaest godina u logorima u ND Hrvatskoj. Nadalje se u Nirnberškoj presudi navodi da su u Jugoslaviji nemačka komanda SS trupa (general-potpukovnik policije Rosener) i komande divizijske grupe (general Kjubler i dr.) u periodu 1941–1943. naredile streljanje ratnih zarobljenika. U Kragujevcu u Jugoslaviji streljano je 2.300 talaca, a u Kraljevu u Jugoslaviji streljano je 5.000 talaca”.

Presuda Nirnberškog suda ima oko 300 stranica, ali treba objaviti navedene odeljke koji se odnose na napred izneto. Objavljeno može koristiti i Skupštini Crne Gore, s obzirom na izraženu želju da se izjasni o genocidu u Jasenovcu. Da se ne bi licitiralo o broju žrtava u Jasenovcu, presuda Nirnberškog suda do sada nije osporavana, jer se pokazala kao jedinstvena nesporna odluka međunarodne pravde.

Nirnberški sud je nezavisno sudsko telo i kao takav je prihvaćen kao izvor međunarodnog prava, a nije bio kao takozvani Međunarodni sud za bivšu Jugoslaviju u Hagu, koji je osnovan mimo Statuta UN, i nakon toga instrumentalizovan kao pravosudna institucija političkog pritiska i nasilja nad nepoželjnima.

Mitar Radonjić,

Novi Sad