Na stradanje Srba u Vozućoj podsećaće i spomen-kapela

Od našeg dopisnika

Sarajevo – O masovnom stradanju srpskog naroda u Vozući, u današnjoj federalnoj opštini Zavidovići, tokom Drugog svetskog rata i poslednjeg odbrambeno-otadžbinskog svedočiće i spomen-kapela u srpskom povratničkom naselju Stog. Temelji za njenu izgradnju su osveštani i postavljeni su u porti Hrama Svetog Đorđa, na mestu masovne grobnice Srba stradalih u ofanzivi koju je tzv. Armija RBiH, uz pomoć NATO snaga, izvela od 10. do 24. septembra 1995. godine.

Na unutrašnjim zidovima spomen-kapele biće, kako to objašnjava predsednik građevinskog odbora Zoran Blagojević, uklesana imena svih srpskih žrtava iz Vozuće iz Drugog svetskog rata i odbrambeno-otadžbinskog kao i nazivi jedinica Vojske Republike Srpske koja je u građanskom ratu u BiH branila to stradalničko mesto. U Drugom svetskom ratu, napominje on, na tom području ubijeno je oko 1.560 Srba, među kojima je bilo više od 400 dece, a tokom poslednjih ratnih sukoba u Vozući je, uglavnom u napadima muslimanskoh ratnika, stradalo 459 srpskih civila i vojnika. Posmrtni ostaci 129 stradalih nisu još uvek pronađeni.

Blagojević, koji je i predsednik Zavičajnog udruženja Zavidovićana Doboj, za „Politiku” kaže kako su Srbi i u Drugom svetskom ratu bili vrlo naivni pa su „i 1942. godine odbili ponudu da se naoružaju i odbrane od muslimansko-hrvatskih snaga jer su verovali i mislili da će biti pošteđeni, ali nažalost nije bilo tako”.

Gradnju spomen-kapele u naselju Stog, na mestu masovne grobnice u kojoj su pronađeni posmrtni ostaci 21 žrtve muslimanskih zločina, od kojih je 17 bilo obezglavljeno, pomaže finansijski, između ostalih, i predsednik Republike Srpske Milorad Dodik. U kratkoj besedi na osveštanju temelja, paroh zavidovićki Zoran Živković rekao je da će kapela „biti dostojno obeležje za prisećanje na sve koji su stradali, ali su živi pred licem božjim”.

Tokom četrnaestodnevnog napada na srpsku Vozuću u septembru 1995, u kome je učestvovalo 23.000 muslimanskih ratnika Drugog i Trećeg korpusa tzv. Armije RBiH, a među kojima su bili i ozloglašeni pripadnici odreda „El mudžahedin”, ubijeno je 459 boraca Vojske Republike Srpske i civila. Sa svojih vekovnih ognjišta proterano je 1.920 srpskih porodica sa 7.680 članova. Opljačkano je i do temelja spaljeno 30 srpskih sela. Zločinačkim pohodom na Vozuću okončano je proterivanje i etničko čišćenje srpskog naroda s tog prostora, započeto 1992. godine.

Za monstruozne i najstravičnije zločine nad srpskim borcima i civilima pred Sudom BiH osuđeni su samo bivši ratni komandanti tzv. Armije RBiH Rasim Delić i Sakib Mahmuljin, koji je komandovao Trećim korpusom i kome su bili potčinjeni i mudžahedinski ratnici. Delić je osuđen na tri godine robije, a Mahmuljin na osam. On je odmah, nakon što mu je početkom aprila izrečena pravosnažna presuda, uz znanje svih nadležnih pobegao u Tursku na, navodno, lečenje iz koje se nije još uvek vratio, iako je za njim raspisana Interpolova poternica.