„Granična" sarajevska ulica sa dva naziva

Od našeg dopisnika
Istočno Sarajevo – Granična linija između Republike Srpske i Federacije BiH, koja je definisana Aneksom dva Dejtonskog mirovnog sporazuma, potpisanog pre bezmalo tri decenije, nije nikada precizno identifikovana i kao takva označena na terenu. Posledice toga trpela je i trpi i danas uglavnom Republika Srpska. Dokaz za ovu tvrdnju su i aktuelna dešavanja u vezi započete realizacije projekta proširenja sarajevskog aerodroma, koncipiranog tako da sa područja entiteta federacije, prelazi na područje Srpske. Reč je o pokušaju otimanja teritorije koja pripada Istočnom Sarajevu, odnosno opštini Istočna Ilidža, uz promenu entitetske granice.

Iako je u Dejtonskom sporazumu, kojim je BiH podeljena na dva dela (Srpska je tada postala vlasnik 49 odsto teritorije nekadašnje SR BiH, a federacija 51 odsto), jasno naglašena obaveza uspostavljanja zajedičke komisije koja bi se bavila zvaničnim definisanjem međe između Srpske i federacije, to se do danas nije dogodilo. Na svaki poziv vlasti Srpske da se sedne za zajednički sto i „podeblja” ono što je u Dejtonu dogovoreno, iz političkog vrha FBiH stizao je ekspresni odgovor „ne”. Po njihovom tumačenju, Aneksom dva „nije definisana granica između dva entiteta, već međuentitetska linija koja ima isključivo administrativni značaj”. Politička javnost u Srpskoj ne razume i ne prihvata razmišljanje federalnih zvaničnika koji toliko godina uporno i sistematski opstruišu pozive za sprovođenje procesa utvrđivanja enititetske linije. Mnogi to tumače kao još jedan njihov pokušaj rušenja i menjanja „Dejtona”.

Za to šta sve to znači u praksi, ta trodecenijska sarajevska blokada implementacije Aneksa dva Dejtonskog sporazuma dobar je primer jedne ulica u naselju Dobrinja jedan, koja se nalazi baš nedaleko od pomenutog sarajevskog aerodroma. Ona je deo (sporne) međuentitetske linije, pa od pre 23 godine nosi dva naziva – Nikole Tešanovića i Sabora Bosanskog. Dvoimena je postala odlukom irskog sudije Dijarmuda Šeridana, kojem je bivši visoki predstavnik Volgang Petrič poverio da reši razgraničenje u sarajevskim naseljima Dobrinja jedan i Dobrinja četiri.

Rešavajući navodni problem sporne teritorije, Šeridan je „korigovao” dejtonsku međuentitetsku liniji i to na štetu Republike Srpske. Naime, on je Federaciji BiH pripojio deo teritorije koji je nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma pripao Republici Srpskoj. Tako je i naselje Dobrinja jedan dobilo ulicu koja ima dva naziva koji su ispisani na različitim tablama i različitim pismom. Na levoj strani ulice su plave table sa ćiriličnim natpisom, a na desnoj, koja pripada federaciji, su zelene sa nazivom ispisanim latinicom. Zamišljena granična linija, koju je, voljom svetskih moćnika, „kreirao” Šeridan, podelila je i Trg kralja Aleksandra na kraju dvoimene ulice. Deo koji je ostao u Srpskoj zadržao je stari naziv, dok je njegova druga polovina, koja je pripojena federaciji, dobila ime Trg Sabora Bosanskog.

Posledice nikada na terenu zvanično utvrđene granične linije između dva entiteta, osim građana Istočnog Sarajeva, trpe i stanovnici mnogih drugih lokalnih zajednica u Srpskoj. Inače, međuentitetska linija razgraničenja definisana Aneksom dva Dejtonskog sporazuma duga je čak 1.150 kilometara, zahvata 42 opštine Srpske,  „cepa” 279 katastarskih opština i prolazi kroz 520 privatnih poseda.