„Sazvežđe Dositejˮ u Domu Vojske Srbije

Izložba upriličena povodom obeležavanja 285 godina od rođenja Dositeja Obradovića, 240 godina od objavljivanja dela „Sovjeti zdravago razuma”, 220 godina od nastanka pesme „Vostani Serbie” kao i 20 godina rada Zadužbine „Dositej Obradović” otvorena je u Galeriji Doma Vojske Srbije i trajaće do polovine januara sledeće godine.

Kako je saopšteno iz pomenutog izlagačkog prostora, idejna zamisao potekla je iz Zadužbine „Dositej Obradović”, a postavka „Sazvežđe Dositejˮ se održava pod pokroviteljstvom Univerziteta u Beogradu i Univerzitetske biblioteke „Svetozar Marković”, Narodnog muzeja u Beogradu, kao i Matice srpske i Galerije Matice srpske iz Novog Sada i u organizaciji Medija centra „Odbrana”.  

Pred publikom su likovna i vajarska dela posvećena ličnosti Dositeja Obradovića koja se čuvaju u najvažnijim institucijama srpske kulture, ujedno i učesnicima projekta. Posetioci mogu da vide i originalna pisma prvog srpskog prosvetitelja i prva izdanja njegovih knjiga posredstvom kojih je srpskom narodu širio poruke humanosti i solidarnosti, upućujući ga na put znanja, a prvi put su predstavljene dve slike, ulja na platnu - delo Borivoja Radenkovića iz 1920. godine koje prikazuje Dositeja kako otvara Veliku školu i rad Uroša Predića na kojem se vidi Dositej kako sedi u kabinetu. Na izložbi može da se stekne uvid i u rad i aktivnosti Zadužbine „Dositej Obradović”.

Otvarajući izložbu Nikola Selaković, ministar kulture, istakao je da je znameniti srpski prosvetitelj i književnik ispisao životni put vredan slave i večnog pamćenja a da je njegova težnja da srpski narod približi prosvećenom delu Evrope bila podjednako velika kao i njegovo negovanje osećanja rodoljublja.

Mirjana Dragaš, upravnica Zadužbine „Dositej Obradović” precizirala je da izložbu tematski čine 12 sazvežđa koja prate Dositejev životni put.

– Polazeći od banatskog do hopovskog sazvežđa Dositej je dalje krenuo prema Dalmaciji, želeći da ide prema istoku i Rusiji i stekne mogućnost da otvori svoju prvu štampariju gde će biti štampane knjige na jeziku koji njegov narod razume. Ali put ga je okrenuo prema Grčkoj i Krfu, a zatim prema Smirni gde je bio učenik profesora Dendrina i upoznao se sa grčkom istorijom, tradicijom, kulturom i filozofijom –  izjavila je ona, napomenuvši da sazvežđa na Dositejevom putovanju koje je trajalo čitavih 40 godina nose nazive geografskih celina na kojima je u tom trenutku boravio.

Ona je ukazala na značaj Velike škole koju je Dositej 1808. osnovao u tek stvorenoj državi Srbiji, nakon ustaničkih borbi, povezujući rad Zadužbine na čijem je čelu u pravcu širenja prosvetiteljskih i prosvetnih ideja proisteklih iz Dositejevog dela.

– Njegovo učenje i tumačenje o značaju škole, učenja i knjige, pažnje prema deci i porodici, međusobnog poštovanja i uvažavanja, verske tolerancije, ljubavi i poštenja svih i uzajamno pozitivnog odnosa, poruke su koje su se trajno utkale u Dositeja. Nekad smo ga zaboravljali i ponovo mu se vraćali, ali Zadužbina „Dositej Obradović” već 20 godina istrajno nastoji da Dositejevo delo približi mladim generacijama upravo s porukama koje proizlaze iz njegove ličnosti i njegovog trajnog pečata kao prvog srpskog ministra prosvete obnovljene države Srbije – naglasila je upravnica ove zadužbine, koja je u pratećem kataloškom tekstu napisala i da zadužbina iz godine u godinu proširuje obim rada i uvodi nove programe i manifestacije, da su bili organizovani raznovrsni oblici rada sa decom i mladima i da su na više načina obeleženi Dositejevi dani i održana svečana akademija u Narodnom pozorištu na Svetski dan knjige pod nazivom „Učitelj Do si tej”.

Kraj godine, kako je objasnila, posvećen je manifestacijama koje

imaju naučnoistraživački, ali i umetnički karakter, a na posebnom mestu su upravo otvorena izložba a naučni skup s međunarodnim učešćem okupiće više od trideset učesnika iz zemlje i dijaspore na temu „Savremenost dela Dositeja Obradovića”.