Nišani i krstovi „ne mogu" na isto groblje

Od našeg stalnog dopisnika      

Banjaluka – Na šehidskom (vojničkom) mezarju u selu Kraljeve Vode, poznatom i kao Kragljivode, u Srebrenici, nedavno su vraćeni nadgrobni krstovi koji obeležavaju grobove srpskih žrtava iz Prvog svetskog rata. Ovi grobovi, kako navode srpski izvori, uništeni su pre petnaestak godina prilikom izgradnje muslimanskog mezarja na tom prostoru.    

Međutim, bošnjački predstavnici tvrde da je postavljanjem krstova „oskrnavljeno” groblje na kojem su postavljeni nišani – muslimanski nadgrobni spomenici. Prema njihovim navodima, postavljanje pravoslavnih krstova iznad grobova srpskih stradalnika u blizini muslimanskih obeležja predstavlja provokaciju. Federalni mediji podigli su uzbunu tvrdeći da je postavljanje krstova izvedeno uz asistenciju policije, dok su bošnjačke vlasti slučaj prijavile lokalnim organima reda. Ubrzo nakon toga, nadgrobni krstovi su nestali, što je srpska strana okarakterisala kao krađu i takođe prijavila policiji.     

Dve strane jedna drugu optužuju da im pokušava „preoteti groblje”. Srpska udruženja podsećaju da su nadgrobni spomenici srpskih žrtava iz Prvog svetskog rata uništeni prilikom izgradnje muslimanskog mezarja, koje je, kako navode, namenjeno poginulim šehidima iz sukoba 1993. godine, kada je u napadima na Skelane stradalo 69 meštana srpske nacionalnosti. 

Glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Srebrenica Damir Peštalić izjavio je tim povodom da su „dobili informaciju o krstovima zabodenim u mezarje”, ističući da verski simboli treba da budu izvor nade, vere i poštovanja prema ljudima, a ne, kako navodi, sredstvo za provokacije.     

On je rekao da svaki narod i vera imaju pravo na dostojanstvo u smrti, kao što ga imaju i u životu, dodavši istovremeno da je o svemu obaveštena policija. „Nastavićemo svoju borbu, a ona se nekada vodi i pravnim sredstvima”, rekao je on.

S druge strane, iguman manastira Karno kod Srebrenice Luka Babić, koji se postarao za ponovno obeležavanja mesta srpskog stradanja, rekao je da su u mestu Kraljeve vode oskrnavljeni srpski, a ne bošnjački grobovi kako to navode federalni mediji. Bošnjački odbornici u Skupštini opštine Srebrenica i meštani sela podneli su krivičnu prijavu protiv igumana Babića Agenciji za istrage i zaštitu (SIPA) BiH i Tužilaštvu BiH zbog navodnog protivpravnog upada u muslimansko groblje, javili su sarajevski mediji.

Iguman Luka Babić pak tvrdi da je cilj bošnjačkih predstavnika da otmu to srpsko groblje. „Iz tog groblja ukradena su tri krsta postavljena na Bogojavljenje, cveće i sveće koje su članovi porodica posle više godina vratili u to groblje gde je 1914. sahranjena grupa Srba iz Karna koje su ubili lokalni šuckori, okupatorske sluge”, rekao je iguman, prenosi RTRS.  

Objasnio je da je problem oko ovog groblja počeo 2011, kada su muslimani odneli srpska obeležja u Tuzlu. Na molbu članova porodice, kaže iguman, jedan Bošnjak je vratio krst Rade Đurića streljanog 1914. godine, a postavljeni su i krstovi Iliji Jovanoviću i Mitru Jevtiću. On je istakao da su grobovi tih mučenika oskrnavljeni i da je o tome obavestio policiju koja je obavila uviđaj, kao i pripadnike austrijskog bezbednosnog LOT tima, čija je kancelarija u Bratuncu.

Iguman Luka je dodao da su porodice postavile krstove, a potom je tim srpskim mučenicima služio parastos. On ističe da su „srpske grobove uništili Bošnjaci da bi uzurpirali to zemljište”, navodeći da je 2011, kada je došao u ovaj manastir, u tom groblju bio samo jedan muslimanski mezar. „Bošnjaci su hteli da to srpsko groblje otmu i pretvore u muslimansko iako nemaju nikakv dokument da je to njihova imovina”, navodi iguman. On kaže da će porodice ponovo postaviti krstove svojim streljanim precima na mestu gde im kosti počivaju, na groblju u selu Kraljeve Vode.