Prostori duše

Kragujevac – Čovek je palo, ogrehovljeno biće puno nemira, strepnje i strahova, sa pokatkad vulkanskim erupcijama akumuliranog gneva. Put do bestrašća nije lak, zahteva mnogo duhovnog napora, stalnog straženja nad mislima i iznedrenim pokretima, a povratak u stanje anđeoske čistote duše, ako je to uopšte moguće, skopčan je sa umilnim smirenjem koje se može definisati samo na transcedentno paradoksalan način – kao radosna tuga.

To preobražajno kretanje od egzistencijalnog krika i vapaja do blaženog spokoja čini dinamiku stvaralačkog akta Nenada Ristovića, kustosa uzorne gradske Galerije „Mostovi Balkana”, prepoznatljive po Međunarodnom bijenalu „ArtIja”. Na Ristovićevim crtežima i slikama drhti poslednji dah umetnika raspetog između paklene buke i besa ovoga sveta i nasušne potrebe za rajskim pribežištem u svom mikrokosmosu.

– Postoje izvesni dodiri sa prirodom, kako su to primetili kritičari koji su pisali o mom delu, ali ja se ne vezujem za okruženje, da ne bih zašao u imitaciju. Moje stvaralačko polazište nije okruženje, nego jedna posve nova priroda koja se rađa na samoj slici – objašnjava Ristović.

„Crtačka nervatura (kao nosilac čitave vizuelne strukture) što egzistira na Ristovićevim platnima, taj oblik vibrantnog jezgra predstavlja autonomni prostor po čijoj se površini i u unutrašnjosti odvija njegova egzistencijalna drama proizašla iz dodira i nepristajanja na olake matrice realnosti koju valja što pre napustiti i preći u prostore sopstvene duše. U tim prostorima stvaralac uznemiren i usamljen, ništavan u bezgraničnom svemiru, traži smisao postojanja, okrećući se samome izvoru življenja, pretvarajući crtačku nervaturu jezgra na svojoj slici u krhku korablju u čijoj utrobi leže pohranjeni strah, drhtanje i nada kao oblici šifara njegovoga bića, njegovog kretanja kao slabašnoj svetlosti saznanja u tamnim lavirintima duše”, pisao je o Ristoviću istoričar umetnosti Srđan Marković.

Jedno od umetnikovih dela

– Svaka moja slika počinje i završava se raciom, a između je ono intuitivno, kada umetnik izlazi iz sebe i pušta da ga vodi sama slika. Platno organizujem kroz dramatičan sukob boje, linije i ritma. Taj likovni jezik me raduje dok stvaram. Da nema te radosti, tog uzbuđenja, slika bi bila prazna, uostalom kao i život – navodi Ristović čije je delo kritika svrstala u apstraktni (lirski) ekspresionizam.

„Ono što je konstantno u toj njegovoj stvaralačkoj strasti je ekspresionistički zamah, povišen ton i gotovo dramatična dinamika poteza. Međutim, uprkos tome, ne bi se moglo tvrditi da je Ristović tipičan predstavnik istorijskog ekspresionističkog obrasca: on ne traga za karakterom stila (kao doktrinom) već za neposrednošću izraza koji razlama duh slikara... Slika se začinje u nemiru slikarskog duha, u snažnom temperamentu i autorovoj dragocenoj sposobnosti da boju izjednači sa egzistencijalnom osnovom samog likovnog jezika. Boja je za njega istovremeno i pokret i dramatska jedinica vizuelne celine slikanog prizora. Taj vrhunski oblik slobode u činu slikanja ni u jednom trenutku ne liči na haos: ritam poteza ima neku imaginarnu logiku kojom se svi elementi formalnog sadržaja slike na neki način dodiruju sa uzbudljivim licem slike”, zapazio je kritičar Sreto Bošnjak.

– Nisam menjao svoju poetiku, držao sam se jedne centralne niti oko koje sam pleo svoje stvaralaštvo. Velika promena ne mora nužno predstavljati napredak, to može značiti samo da je umetnik promenio način mišljenja. Ako se promene ipak dešavaju, mislim da one moraju biti blage, takve da se zadrži i sačuva prepoznatiljiv slikarski jezik – kaže Ristović koji ovih meseci predano radi na prikupljanju građe za monografiju.

„Ko prilježnije prati tokove savremene srpske umetnosti, morao je zapaziti osetljivu uz to nenametljivu slikarsku ličnost Nenada Ristovića. Daleko od povišene temperature tekućih događanja, na izlagačkoj sceni se pojavljuje samo onda kada ima šta da kaže i pokaže. Ristović je izlagao samostalno u prestižnim galerijskim prostorima i učestvovao na zamašnom broju recentnih zajedničkih smotri. To ga je učinilo poznatim i priznatim na tekućoj umetničkoj sceni”, konstatovao je istoričar umetnosti, slikar i likovni kritičar Zdravko Vučinić.

Nenad Ristović (1965) diplomirao je slikarstvo u Prištini, kod profesora Hilmije Ćatovića, a magistarske studije je završio u Beogradu, kod profesora Zorana Vukovića. Iza njega je više od 200 kolektivnih izložbi i 31 samostalna izložba u zemlji i inostranstvu. Član je ULUS-a i nosilac šest vrednih priznanja za svoj opus koji je u celini nazvao „Prostori duše”.